Asıl fiillerin olumsuz tümcesi
Asıl fiillerin olumsuz tümcesi fiilin önüne do not / does not getirilerek kurulur; bu durumda arkadaki fiil mutlaka temel biçime döner.
Açıklama
Asıl fiillerin olumsuz tümcesi fiilin önüne do not / does not getirilerek kurulur; bu durumda arkadaki fiil mutlaka temel biçime döner. Özne üçüncü tekil şahıssa (he / she / it) does not, öbürlerinde do not kullanılır; konuşma dilinde kısaltılmış don't / doesn't biçimleri çok daha sıktır.
A. Olumsuz sırası — do / does + not + temel biçim
Asıl fiillerin olumsuz tümcesi mutlaka 'özne + do / does + not + fiilin temel biçimi' sırasını izler ve arkadaki fiil temel biçime döner. does not'tan sonraki fiile -s eklenmez kuralına özellikle dikkat edin.
| Özne | Yardımcı fiil | Fiil | Örnek |
|---|---|---|---|
| I / You / We / They | do not | temel biçim | I do not know. |
| He / She / It | does not | temel biçim | He does not know. |
| Tekil ad | does not | temel biçim | Anna does not know. |
- I do not eat meat. (Et yemiyorum.)
- She does not have a car. (Arabası yok.)
- The store does not open on Mondays. (O dükkân pazartesileri açılmıyor.)
B. Kısaltılmış biçimler — don't / doesn't
Konuşmada ve gündelik yazıda do not → don't, does not → doesn't diye kısaltmak çok daha doğaldır. Kısaltırken o harfinin yerine kesme işareti (') konur.
| Tam biçim | Kısaltılmış biçim | Örnek |
|---|---|---|
| do not | don't | I don't know. |
| does not | doesn't | She doesn't know. |
- We don't live near here. (Buranın yakınında oturmuyoruz.)
- I don't like horror movies. (Korku filmlerinden hoşlanmıyorum.)
- He doesn't drink alcohol. (Alkol kullanmıyor.)
- Anna doesn't work on weekends. (Anna hafta sonları çalışmıyor.)
C. Fiil neden temel biçime döner
does not içinde zaten bir -s vardır ve üçüncü tekil şahsın -s kuralının yerini tuttuğu için arkadan gelen fiil temel biçimde kalır. Öğrenmenin ilk aşamasında bu kuralda çok hata yapılır, o yüzden özellikle dikkatli olun.
| Olumlu tümce (üçüncü tekil şahıs) | Olumsuz tümce (temel biçimle) |
|---|---|
| She likes coffee. | She doesn't like coffee. |
| He goes to school. | He doesn't go to school. |
| It rains in summer. | It doesn't rain in summer. |
| Anna has a dog. | Anna doesn't have a dog. |
- He doesn't play tennis. (Tenis oynamıyor.)
- She doesn't watch TV. (Televizyon izlemiyor.)
- My dog doesn't eat carrots. (Köpeğim havuç yemiyor.)
- Anna doesn't have any siblings. (Anna'nın kardeşi yok.)
Önemli noktalar
- 1Asıl fiillerin olumsuz tümcesi özne + do / does + not + fiilin temel biçimi sırasını izler — tek sözcük sırası kuralı budur.
- 2does not'tan sonra fiile -s eklenmez, fiil mutlaka temel biçime döner — başlangıç düzeyindeki öğrencilerin en sık hata yaptığı yer burasıdır.
- 3Konuşmada don't / doesn't kısaltmaları çok daha doğaldır — bunu bilmek İngilizcenizi doğallaştırır.
- 4be fiilinin olumsuzu (is not / are not) ile asıl fiilin olumsuzu (do not / does not) asla karıştırılmaz — bu ikisini ayırt etmeniz gerekir.
- 5don't have to '… gerek yok' demektir; yasak değil, gereksizlik bildirir — bu kalıbı da birlikte öğrenin.