Present Perfect (pojęcie podstawowe i forma)
Present Perfect ma postać have / has + imiesłów bierny (p.p.) i jest czasem, który przedstawia coś, co zdarzyło się w przeszłości, wiążąc to z teraźniejszością.
Wyjaśnienie
Present Perfect ma postać have / has + imiesłów bierny (p.p.) i jest czasem, który przedstawia coś, co zdarzyło się w przeszłości, wiążąc to z teraźniejszością. Jeśli czas przeszły prosty mówi o sprawie w określonym momencie przeszłości (yesterday), to Present Perfect skupia się na tym, jak ta sprawa łączy się z chwilą obecną.
A. Forma — have / has + imiesłów bierny
Present Perfect tworzy się, dodając po dobranym do podmiotu have albo has imiesłów bierny czasownika (p.p.). Wzór jest jeden: have / has + imiesłów bierny, przy czym has stoi tylko po 3. osobie liczby pojedynczej (he / she / it), a w pozostałych przypadkach pisze się have.
| Podmiot | czas. posiłkowy + p.p. | Przykład |
|---|---|---|
| I | have + p.p. | I have finished. |
| you | have + p.p. | You have finished. |
| he / she / it | has + p.p. | She has finished. |
| we | have + p.p. | We have finished. |
| they | have + p.p. | They have finished. |
- I have worked here for two years. (Pracuję tu już dwa lata.)
- Anna has read that book. (Anna czytała tę książkę.)
- We have seen this movie before. (Widzieliśmy już wcześniej ten film.)
B. Tworzenie p.p. — regularne i nieregularne
Imiesłów bierny czasownika regularnego powstaje przez dodanie -ed do formy podstawowej i wygląda tak samo jak forma przeszła, ale przy czasownikach nieregularnych trzeba opanować osobno wszystkie trzy postaci: podstawową, przeszłą i imiesłów bierny. Częste w mowie potocznej czasowniki nieregularne najsprawniej jest zapamiętać w całości.
| Rodzaj | Forma podstawowa | Forma przeszła | Imiesłów bierny |
|---|---|---|---|
| Regularny (-ed) | work | worked | worked |
| Regularny (-ed) | live | lived | lived |
| Regularny (-ed) | study | studied | studied |
| Nieregularny | go | went | gone |
| Nieregularny | see | saw | seen |
| Nieregularny | eat | ate | eaten |
| Nieregularny | do | did | done |
| Nieregularny | have | had | had |
| Nieregularny | write | wrote | written |
| Nieregularny | be | was/were | been |
- I have studied English for six years. (Uczę się angielskiego już sześć lat.)
- She has gone to the store. (Ona poszła do sklepu.)
- We have eaten lunch already. (Zjedliśmy już obiad.)
- He has written three books. (On napisał trzy książki.)
C. Wobec czasu przeszłego — moment a związek z teraz
Czas przeszły prosty mówi o sprawie w wyraźnym momencie przeszłości, takim jak yesterday czy last week, a Present Perfect skupia się na tym, jak ta sprawa łączy się z chwilą obecną. Dlatego zasadą jest, że w Present Perfect nie używa się wyrażeń wskazujących określony moment przeszły, takich jak yesterday.
| Czas | Na czym się skupia | Przykład |
|---|---|---|
| Czas przeszły prosty | sprawa, która skończyła się w danym momencie | I saw Anna yesterday. |
| Present Perfect: doświadczenie | dotychczasowe doświadczenie życiowe | I have seen that movie. |
| Present Perfect: zakończenie | właśnie albo już koniec, ze skutkiem teraz | She has just arrived. |
| Present Perfect: trwanie | ciągnie się od przeszłości aż do teraz | We have lived here for 10 years. |
- I went to Paris in 2020. (Pojechałem do Paryża w 2020 roku.)
- I have been to Paris twice. (Byłem w Paryżu dwa razy.)
- She finished the report an hour ago. (Skończyła raport godzinę temu.)
- She has just finished the report. (Właśnie skończyła raport.)
Najważniejsze punkty
- 1Present Perfect ma postać have / has + imiesłów bierny (p.p.), a has stawia się tylko przy podmiocie w 3. osobie liczby pojedynczej — to sedno tej formy. (np. She has lived / We have lived)
- 2Present Perfect przedstawia „przeszłość powiązaną z teraz”, więc nie używa się go razem z wyrażeniami wskazującymi określony moment przeszły, takimi jak yesterday czy last week — proszę poznać tę regułę. (np. I saw him yesterday. — I have seen him yesterday. jest błędne)
- 3Imiesłowy bierne czasowników nieregularnych (gone, seen, eaten, done, been, written) trzeba opanować razem z formą podstawową i przeszłą, żeby ich nie mylić — o to chodzi w tej nauce.
- 4Present Perfect występuje z grubsza w trzech znaczeniach: doświadczenie (zdarzyło mi się to), zakończenie (właśnie albo już koniec) i trwanie (ciągle to robię) — z takim obrazem całości późniejsze szczegółowe jednostki będą łatwiejsze.
- 5Polskie „byłem gdzieś, robiłem coś do tej pory, już to zrobiłem” można wyrazić przez Present Perfect — z tą wiedzą wybór czasu staje się prostszy.