Rodzajnik
Rodzajnik to krótki wyraz wskazujący, który staje przed rzeczownikiem i pokazuje, że chodzi o rzecz istniejącą naprawdę. Na przykład dog to samo słowo 'pies', ale dopiero a dog znaczy 'jeden pies istniejący naprawdę'.
Wyjaśnienie
Rodzajnik to krótki wyraz wskazujący, który staje przed rzeczownikiem i pokazuje, że chodzi o rzecz istniejącą naprawdę. Na przykład dog to samo słowo 'pies', ale dopiero a dog znaczy 'jeden pies istniejący naprawdę'. Rodzajnik nieokreślony a / an znaczy 'jakiś jeden (wspomniany po raz pierwszy)', rodzajnik określony the — 'właśnie ten (już ustalony)', a bywają i miejsca bez rodzajnika: nazwy własne, posiłki, sporty.
A. Rodzajnik a / an — jeden, wspomniany pierwszy raz
Rodzajnik nieokreślony a / an staje przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej i znaczy 'jakiś jeden'. Dlatego przed rzeczownikiem niepoliczalnym i przed liczbą mnogą postawić go nie można. O wyborze między a i an decyduje pierwszy dźwięk następnego wyrazu: przed spółgłoską a, przed samogłoską an. Podstawą jest nie pisownia, a wymowa .
| Warunek | Zasada | Przykład |
|---|---|---|
| policzalny pojedynczy + dźwięk spółgłoski | a | a book, a university |
| policzalny pojedynczy + dźwięk samogłoski | an | an apple, an hour |
| rzeczownik niepoliczalny | postawić nie można | |
| liczba mnoga | postawić nie można |
- I have a dog. (Mam psa.)
- She is eating an apple. (Ona je jabłko.)
- I bought a new phone. (Kupiłem nowy telefon.)
- He is a student. (On jest studentem.)
- We waited for an hour. (Czekaliśmy godzinę.)
- She works at a university. (Ona pracuje na uniwersytecie.)
- I need _ water. (Potrzebuję wody. — rzeczownik niepoliczalny)
- She has _ books. (Ona ma książki. — liczba mnoga)
B. Rodzajnik the — to już ustalone
Rodzajnik określony the staje przed tym, co mówiący i słuchający znają oba, przed tym, co już wcześniej wspomniano, albo przed tym, co na świecie jest jedyne. Można go postawić przed liczbą pojedynczą, mnogą i przed rzeczownikiem niepoliczalnym.
| Użycie | Przykład |
|---|---|
| rzecz już wspomniana | I saw a dog. The dog was cute. |
| rzecz znana obu stronom | Please open the window. |
| jedyna na świecie | the sun, the moon, the earth |
| stopień najwyższy, liczebnik porządkowy | the best, the first |
- Please close the door. (Proszę zamknąć drzwi.)
- I bought a book. The book was very good. (Kupiłem książkę. Ta książka była naprawdę dobra.)
- The sun rises in the east. (Słońce wschodzi na wschodzie.)
- She is the tallest in her class. (Ona jest najwyższa w klasie.)
C. Miejsca, w których rodzajnik nie jest potrzebny
Przed nazwami własnymi, nazwami posiłków, dyscyplinami sportu, nazwami języków i środkami transportu (by + rzeczownik) rodzajnika się nie stawia. Mówiąc o ogólnym fakcie albo pojęciu, bez rodzajnika zostaje też rzeczownik niepoliczalny i liczba mnoga.
| Kategoria | Przykład |
|---|---|
| nazwa własna | Seoul, Anna, Korea |
| posiłek | breakfast, lunch, dinner |
| sport, przedmiot szkolny | soccer, tennis, math |
| środek transportu (by) | by bus, by car, by train |
| fakt ogólny | Water is important. Dogs are friendly. |
- I play _ tennis on Sundays. (Gram w tenisa w niedziele.)
- He lives in _ Seoul. (On mieszka w Seulu.)
- I live in _ Korea. (Mieszkam w Korei.)
- We have _ lunch at noon. (Jemy obiad w południe.)
- She plays _ soccer every Saturday. (Ona gra w piłkę nożną w każdą sobotę.)
- I go to school by bus. (Jeżdżę do szkoły autobusem.)
Najważniejsze punkty
- 1Rodzajnik pokazuje, że rzeczownik oznacza rzecz istniejącą naprawdę, a rodzajnik nieokreślony a / an stawia się tylko przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej i nigdy przed niepoliczalnym ani przed liczbą mnogą — to pierwszy krok rozstrzygnięcia. (np. a dog, _ water)
- 2O wyborze między a i an decyduje pierwszy dźwięk następnego wyrazu: przed spółgłoską a, przed samogłoską an — ważne jest to, że podstawą jest wymowa, a nie pisownia. (np. an hour, a university)
- 3Rodzajnik określony the stawia się przed rzeczą już wspomnianą i znaną obu stronom albo przed jedyną na świecie — ta zasada jest sednem praktycznego rozstrzygania. (np. The sun rises in the east.)
- 4Przed nazwą własną (osoba, kraj, miasto), posiłkiem, sportem i nazwą języka rodzajnika się nie stawia — to miejsce, które osoba ucząca się po polsku często przeocza. (np. I live in Seoul.)
- 5Środek transportu wyraża się jako by + rzeczownik bez rodzajnika, a przed stopniem najwyższym, liczebnikiem porządkowym i rzeczą jedyną stawia się koniecznie the — kto zna ten zwyczaj, zrobi mniej pomyłek. (np. by bus, the first day, the moon)