Zdanie 2. typu (S + V + C)
Zdanie 2. typu ma budowę „podmiot + czasownik łączący + orzecznik podmiotu”, w której orzecznik opisuje stan, właściwość albo tożsamość podmiotu.
Wyjaśnienie
Zdanie 2. typu ma budowę „podmiot + czasownik łączący + orzecznik podmiotu”, w której orzecznik opisuje stan, właściwość albo tożsamość podmiotu. Rozstrzygającą cechą jest to, że po czasownikach postrzegania i zmiany stoi przymiotnik, a nie przysłówek.
A. Budowa podstawowa — S + V + C
Zdanie 2. typu ma budowę, w której po podmiocie stoi czasownik łączący, a na końcu orzecznik podmiotu opisujący podmiot, a wzór wygląda tak: S + V + C. Zachodzi tu równość „podmiot = orzecznik”.
| Podmiot (S) | Czasownik łączący (V) | Orzecznik (C) |
|---|---|---|
| She | is | a doctor. |
| He | became | famous. |
| The music | sounds | beautiful. |
| I | feel | tired. |
- My father is a lawyer. (Mój ojciec jest prawnikiem.)
- The story sounds interesting. (Ta historia brzmi ciekawie.)
- She became a singer. (Ona została piosenkarką.)
- The weather is getting colder. (Pogoda staje się coraz zimniejsza.)
B. Czasowniki łączące — stan·zmiana·trwanie
Typowe czasowniki łączące porządkują się tak: stan — be; zmiana — become·get·turn; postrzeganie — look·sound·taste·smell·feel; trwanie — stay·remain·keep.
| Rodzaj | Czasownik | Przykład |
|---|---|---|
| Stan | be | She is kind. |
| Zmiana | become, get, turn | He became rich. |
| Postrzeganie | look, sound, taste, smell, feel | It smells good. |
| Trwanie | stay, remain, keep | Please stay quiet. |
- He became a doctor last year. (On został lekarzem w zeszłym roku.)
- The room got cold at night. (W nocy w pokoju zrobiło się zimno.)
- Your idea sounds great. (Pański pomysł brzmi znakomicie.)
- The bread smells wonderful. (Ten chleb pachnie wspaniale.)
C. Orzecznik przymiotny vs orzecznik rzeczowny
W pozycji orzecznika stoi przymiotnik oddający stan i właściwość podmiotu albo rzeczownik oddający jego tożsamość. W szczególności po czasowniku postrzegania — przymiotnik, a przysłówek tam nie staje.
| Rodzaj orzecznika | Co oddaje | Przykład |
|---|---|---|
| Orzecznik przymiotny | stan·właściwość podmiotu | She looks happy. |
| Orzecznik rzeczowny | tożsamość·zawód podmiotu | She is a nurse. |
| Przymiotnik (po czas. postrzegania) | możliwy tylko przymiotnik | The soup tastes wonderful. |
| Przysłówek (X) | niemożliwy po czas. postrzegania | She looks happily. (X) |
- The children look sleepy. (Dzieci wyglądają na senne.)
- This coffee tastes bitter. (Ta kawa jest gorzka.)
- Your voice sounds strange today. (Pański głos brzmi dziś dziwnie.)
- He is an engineer. (On jest inżynierem.)
Najważniejsze punkty
- 1Zdanie 2. typu ma budowę podmiot + czasownik łączący + orzecznik, a podmiot i orzecznik pozostają w relacji równości: „jest tym·opisuje to” — to duża różnica wobec pozostałych typów zdania. (np.: She is a doctor.)
- 2Reguła, że po czasowniku postrzegania (look·sound·taste·smell·feel) stoi tylko przymiotnik, a przysłówek nie, jest najważniejszym punktem tej jednostki. (np.: She looks happy. / happily jest błędem)
- 3Warto wyrobić sobie wyczucie, że become·get·turn znaczą „stawać się ~” i stoi po nich przymiotnik albo rzeczownik. (np.: It got dark. / She became a doctor.)
- 4Polskie „wyglądać na ~” i „mieć ~ smak” wyraża się przymiotnikiem po look / taste. (np.: The soup tastes salty.)
- 5Uczucia i samopoczucie, jak feel well / feel bad, wyraża się jako feel + przymiotnik. (np.: I feel bad about that.)