Czasowniki modalne - żal co do przeszłości (should / ought to have p.p.)
should have + p.p. znaczy „trzeba było zrobić, a nie zrobiono”, a shouldn't have + p.p. — „nie trzeba było robić, a zrobiono”: oddają żal i wyrzut co do przeszłości. ought to have + p.p.
Wyjaśnienie
should have + p.p. znaczy „trzeba było ~ zrobić, a nie zrobiono”, a shouldn't have + p.p. — „nie trzeba było ~ robić, a zrobiono”: oddają żal i wyrzut co do przeszłości. ought to have + p.p. ma to samo znaczenie i brzmi nieco bardziej oficjalnie.
A. should have + imiesłów bierny — podstawa żalu
should have + imiesłów bierny znaczy „w przeszłości trzeba było ~ zrobić, a naprawdę tego nie zrobiono” i oddaje rozczarowanie, żal oraz lekki wyrzut wobec siebie co do minionych spraw. should have + imiesłów bierny = żal o przeszłość. W mowie ściąga się to do should've.
| Podmiot | should have + p.p. | Postać ściągnięta | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| I | I should have gone | should've gone | trzeba było pójść |
| you | you should have known | should've known | trzeba było wiedzieć |
| he / she | she should have waited | should've waited | trzeba było poczekać |
| we | we should have started | should've started | trzeba było zacząć |
| they | they should have listened | should've listened | trzeba było posłuchać |
- I should have studied harder for the exam. (Trzeba było pilniej uczyć się do egzaminu.)
- You should have told me about the meeting. (Trzeba było powiedzieć mi o zebraniu.)
- We should have taken an umbrella. (Trzeba było wziąć parasol.)
- She should have arrived by now. (Powinna już dotrzeć.)
B. ought to have + p.p. — to samo, oficjalniej
ought to have + imiesłów bierny znaczy to samo co should have + p.p., ale robi wrażenie nieco bardziej oficjalnego i książkowego, i często podkreśla powinność moralną albo to, co należne. Przeczenie ma postać ought not to have + p.p.
| Postać | Przykład | Odpowiednik w mowie |
|---|---|---|
| ought to have + p.p. | He ought to have called. | should have called |
| ought not to have + p.p. | You ought not to have lied. | shouldn't have lied |
- You ought to have thanked her. (Należało jej podziękować.)
- We ought to have prepared more carefully. (Należało przygotować się staranniej.)
- He ought to have known better. (Powinien był wiedzieć lepiej.)
- They ought not to have accepted the offer. (Nie należało przyjmować tej propozycji.)
C. shouldn't have + p.p. — żal za to, co zrobione
shouldn't have + imiesłów bierny znaczy „w przeszłości nie trzeba było ~ robić, a naprawdę zrobiono” i oddaje żal po minionym postępku albo lekki wyrzut i naganę wobec drugiej osoby. W mowie wymawia się to jako shouldn't've.
| Postać | Jak było naprawdę | Znaczenie |
|---|---|---|
| I shouldn't have eaten so much. | zjadł dużo | nie trzeba było tyle jeść |
| You shouldn't have shouted at him. | krzyczał | nie trzeba było na niego krzyczeć |
| She shouldn't have trusted them. | zaufała | nie trzeba było im ufać |
| We shouldn't have waited so long. | czekali długo | nie trzeba było tak długo czekać |
- I shouldn't have stayed up so late last night. (Nie trzeba było wczoraj tak długo siedzieć po nocy.)
- You shouldn't have spent all that money. (Nie trzeba było wydawać wszystkich tych pieniędzy.)
- He shouldn't have driven after drinking. (Nie trzeba było prowadzić po alkoholu.)
- They shouldn't have ignored our warning. (Nie trzeba było lekceważyć naszego ostrzeżenia.)
Najważniejsze punkty
- 1should have + imiesłów bierny oddaje żal „trzeba było zrobić, a nie zrobiono”, a shouldn't have + imiesłów bierny — „nie trzeba było robić, a zrobiono”. (np. I should have gone. / I shouldn't have gone.)
- 2Po should stoi koniecznie have + imiesłów bierny, a nie bezokolicznik z to ani forma czasu przeszłego. (X: I should to have called / X: I should called → O: I should have called)
- 3ought to have + imiesłów bierny znaczy to samo co should have + imiesłów bierny, tylko brzmi nieco bardziej oficjalnie, a przeczenie ma postać ought not to have + p.p. (np. You ought not to have lied.)
- 4W mowie ściąga się to do should've, shouldn't've, a zapis should of jest w piśmie błędny. (np. I should've known.)
- 5Polskiemu „powinienem był ~” oraz „trzeba było / należało ~” odpowiada w angielskim jeden szereg z should have p.p., dlatego łatwo pominąć have i powiedzieć should z czasem przeszłym zamiast should have gone