Ünlem tümcesi (How / What)
Ünlem tümcesi, şaşkınlığı, hayranlığı ya da güçlü bir duyguyu anlatan tümcedir; sıfat ya da zarfı öne çıkarırken How ile, bütün ad öbeğini öne çıkarırken What ile başlar ve sonuna mutlaka ünlem imi (!) konur.
Açıklama
Ünlem tümcesi, şaşkınlığı, hayranlığı ya da güçlü bir duyguyu anlatan tümcedir; sıfat ya da zarfı öne çıkarırken How ile, bütün ad öbeğini öne çıkarırken What ile başlar ve sonuna mutlaka ünlem imi (!) konur.
A. How + sıfat/zarf — sıfat ve zarfı öne çıkarma
How ünlem tümcesi tek bir sıfat ya da zarfı öne çıkarmak için kullanılır; How ardına öne çıkarılacak sıfat ya da zarf gelir, onun arkasına da özne + fiil bağlanır. Kalıp How + sıfat/zarf biçimindedir; konuşma dilinde sondaki özne ile fiil düşürülüp kısa da söylenir.
| Biçim | Örnek | Anlam |
|---|---|---|
| How + sıfat + özne + fiil! | How tall he is! | Ne kadar uzun boylu! |
| How + zarf + özne + fiil! | How quickly she works! | Ne kadar hızlı çalışıyor! |
| How + sıfat! (kısa biçim) | How nice! | Ne kadar güzel! |
| How + sıfat + of + kişi! | How kind of you! | Ne kadar naziksiniz! |
- How cold it is today! (Bugün hava ne kadar soğuk!)
- How well she sings! (Ne kadar güzel şarkı söylüyor!)
- How interesting this book is! (Bu kitap ne kadar ilginç!)
- How thoughtful of you to remember! (Hatırlamanız ne kadar düşünceli!)
B. What + (a/an) + sıfat + ad — ad öbeği
What ünlem tümcesi bütün ad öbeğini öne çıkarmak için kullanılır; sayılabilir tekil adın önüne a/an gelir, çoğul ad ile sayılamaz adın önüne tanımlık konmadan yalnızca What yazılır. Kalıp What + (a/an) + sıfat + ad biçimindedir.
| Biçim | Örnek | Anlam |
|---|---|---|
| What + a + sıfat + tekil | What a beautiful day! | Ne güzel bir gün! |
| What + an + sıfat + tekil | What an interesting idea! | Ne ilginç bir düşünce! |
| What + sıfat + çoğul | What lovely flowers! | Ne sevimli çiçekler! |
| What + sıfat + sayılamaz | What terrible weather! | Ne berbat bir hava! |
- What a nice surprise this is! (Ne güzel bir sürpriz!)
- What an amazing view! (Ne şaşırtıcı bir manzara!)
- What delicious cookies these are! (Ne lezzetli kurabiyeler!)
- What wonderful news! (Ne harika bir haber!)
C. How ile What ayrımı — arkada ad var mı
How ile What'ı ayırmanın en kolay yolu şudur: öne çıkarılan öğenin arkasında ad varsa What, yoksa How kullanılır. How yalnızca sıfat ile zarfı, What ise bütün ad öbeğini öne çıkarır.
| Yapı | Örnek karşılaştırması |
|---|---|
| How + sıfat | How tall he is! (O ne kadar uzun boylu!) |
| What + a + sıfat + ad | What a tall boy he is! (Ne kadar uzun boylu bir çocuk!) |
| How + sıfat | How beautiful she is! (O ne kadar güzel!) |
| What + a + sıfat + ad | What a beautiful girl she is! (Ne kadar güzel bir kız!) |
- How exciting the game was! / What an exciting game it was! (Maç ne kadar heyecanlıydı!)
- How hot it is! / What a hot day it is! (Ne kadar sıcak!)
- How delicious this cake is! / What a delicious cake this is! (Bu pasta ne kadar lezzetli!)
- How cute your baby is! / What a cute baby you have! (Bebeğiniz ne kadar tatlı!)
Önemli noktalar
- 1Ünlem tümcesi güçlü bir duyguyu anlattığı için sonuna mutlaka ünlem imi (!) konur. (Örnek: How beautiful the sunset is!)
- 2How tek bir sıfatı ya da zarfı, What ise bütün ad öbeğini (sıfat + ad) öne çıkarır; iki ünlem tümcesini ayıran temel fark budur.
- 3What ardından sayılabilir tekil ad gelirse mutlaka a/an eklenir; çoğul ad ile sayılamaz ada tanımlık konmaz. (Örnek: What a nice day, What lovely flowers)
- 4Konuşma dilinde sondaki özne + fiil düşürülüp yalnızca How + sıfat biçiminde kısa söyleyiş sıkça kullanılır. (Örnek: How nice!, How sad!, How lovely!)
- 5How kind of you!, How sweet of you! gibi How + sıfat + of + kişi yapısı, karşıdakinin davranışını öven kalıplaşmış bir anlatımdır.
- 6Aynı durum hem How hem What ile anlatılabilir ama adı da anmak isteyince What, yalnızca durumu ya da dereceyi öne çıkarmak isteyince How doğal durur.