Edilgen çatı - olumsuz ve soru tümcesi
Edilgen çatıda olumsuzluk da soru da be fiilinin işidir: olumsuz tümcede be fiilinin arkasına not eklenir, soru tümcesinde be fiili öznenin önüne alınır.
Açıklama
Edilgen çatıda olumsuzluk da soru da be fiilinin işidir: olumsuz tümcede be fiilinin arkasına not eklenir, soru tümcesinde be fiili öznenin önüne alınır.
A. Olumsuz edilgen tümce — be + not + p.p.
Edilgen olumsuz tümce, be fiilinin hemen arkasına not eklenerek kurulur. Konuşmada isn't, aren't, wasn't, weren't gibi kısa biçimler çok daha sık kullanılır. Kalıbı be + not + p.p..
| Zaman | Biçim | Örnek |
|---|---|---|
| geniş zaman | is/are not + p.p. | The room isn't cleaned on Sundays. |
| geçmiş zaman | was/were not + p.p. | The letter wasn't sent yesterday. |
| yardımcı fiil | yardımcı fiil not + be + p.p. | It can't be done. |
| tamamlanmış | have/has/had not been + p.p. | The report hasn't been finished. |
- English isn't spoken everywhere in the world. (İngilizce dünyanın her yerinde konuşulmuyor.)
- The keys weren't found in the office. (Anahtarlar ofiste bulunmadı.)
- This problem can't be solved easily. (Bu sorun kolayca çözülemez.)
- The bridge hasn't been repaired yet. (O köprü henüz onarılmadı.)
B. Edilgen soru tümcesi — be özneden önce
Edilgen soru tümcesi, be fiili öznenin önüne alınarak be + özne + p.p. dizilişiyle kurulur. Yardımcı fiil varsa öznenin önüne yardımcı fiil çıkar. Kalıbı be + özne + p.p. ...?.
| Zaman | Biçim | Örnek |
|---|---|---|
| geniş zaman | Is/Are + özne + p.p. ...? | Is English spoken here? |
| geçmiş zaman | Was/Were + özne + p.p. ...? | Was the door locked? |
| yardımcı fiil | yardımcı fiil + özne + be + p.p. ...? | Can it be finished today? |
| tamamlanmış | Have/Has + özne + been + p.p. ...? | Has the letter been sent? |
- Are the tickets sold at the door? (Biletler girişte mi satılıyor?)
- Was the window broken by the storm? (O pencere fırtınayla mı kırıldı?)
- Can the report be finished by Friday? (O rapor cumaya kadar bitirilebilir mi?)
- Has your car been repaired yet? (Arabanız artık onarıldı mı?)
C. Soru sözcüğüyle — Why / When / Where / How
Soru sözcüğü bulunan edilgen soru tümcesinde soru sözcüğü tümcenin en başına konur ve arkasına be + özne + p.p. dizilişi eklenir.
| Soru sözcüğü | Biçim | Örnek |
|---|---|---|
| when | When + be + özne + p.p. ...? | When was the house built? |
| where | Where + be + özne + p.p. ...? | Where was the meeting held? |
| why | Why + be + özne + p.p. ...? | Why was she invited? |
| how | How + be + özne + p.p. ...? | How is this word used? |
| by whom | By whom + be + özne + p.p. ...? | By whom was this painted? |
- When was this photo taken? (Bu fotoğraf ne zaman çekildi?)
- Where were these shoes made? (Bu ayakkabılar nerede üretildi?)
- Why was the flight canceled? (O uçuş neden iptal edildi?)
- How is coffee grown in Brazil? (Brezilya'da kahve nasıl yetiştirilir?)
Önemli noktalar
- 1Edilgen olumsuz tümce, be fiilinin arkasına not eklenerek be + not + p.p. biçiminde kurulur. (Örnek: The letter wasn't sent yesterday.)
- 2Edilgen soru tümcesi, be fiili öznenin önüne alınarak be + özne + p.p. dizilişiyle kurulur. (Örnek: Was the door locked?)
- 3Yardımcı fiilli ve tamamlanmış edilgende de olumsuzluk sözcüğü yardımcı fiilin arkasına, soruda ise yardımcı fiil öznenin önüne gider. (Örnek: Can it be finished? / It hasn't been finished.)
- 4Soru sözcüğü bulunan edilgen soruda soru sözcüğünün arkasına be + özne + p.p. dizilişi olduğu gibi eklenir. (Örnek: When was the house built?)
- 5Türkçede olumsuzluk -me ekiyle, soru ise mı/mi ilgeciyle kurulduğu için İngilizcedeki not ekleme ve be'yi öne alma işlemleri ayrıca öğrenilmelidir.