Zaimek zwrotny
Zaimek zwrotny to zaimek zakończony na -self/-selves, którego używa się w miejscu dopełnienia, gdy podmiot i dopełnienie oznaczają tę samą osobę albo rzecz, a jest ich osiem: myself·yourself·himself·herself·itself·oursel…
Wyjaśnienie
Zaimek zwrotny to zaimek zakończony na -self/-selves, którego używa się w miejscu dopełnienia, gdy podmiot i dopełnienie oznaczają tę samą osobę albo rzecz, a jest ich osiem: myself·yourself·himself·herself·itself·ourselves·yourselves·themselves.
A. Postać — -self / -selves według zaimka osobowego
Zaimki zwrotne tworzy się, dodając -self w liczbie pojedynczej i -selves w mnogiej, a ich osiem postaci jest ustalonych według osoby i liczby.
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| 1. osoba | myself (ja sam) | ourselves (my sami) |
| 2. osoba | yourself (ty sam) | yourselves (wy sami) |
| 3. osoba (męska) | himself (on sam) | themselves (oni sami) |
| 3. osoba (żeńska) | herself (ona sama) | themselves |
| 3. osoba (rzecz) | itself (to samo w sobie) | themselves |
- I made this cake myself. (Sam zrobiłem to ciasto.)
- You should be proud of yourself. (Powinien być Pan z siebie dumny.)
- He blames himself for the mistake. (On obwinia siebie za ten błąd.)
- We introduced ourselves to the group. (Przedstawiliśmy się tej grupie.)
B. Użycie zwrotne — dopełnienie czasownika i przyimka
Gdy podmiot i dopełnienie oznaczają tę samą osobę albo rzecz, koniecznie stawia się zaimek zwrotny, a nie osobowy (me, him itp.). Dotyczy to nie tylko dopełnienia czasownika, ale tak samo pozycji po przyimku.
| Pozycja | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| Dopełnienie czasownika | I cut myself. | skaleczyłem sam siebie |
| Dopełnienie przyimka | She talks to herself. | mówi sama do siebie |
| Wzmocnienie (apozycja) | I myself fixed it. | naprawiłem to osobiście |
| Zdanie przeczące | Don't blame yourself. | nie obwiniaj siebie |
- He introduced himself at the meeting. (On przedstawił się na zebraniu.)
- I always talk to myself when I'm nervous. (Zdenerwowany zawsze mówię sam do siebie.)
- She bought a new dress for herself. (Kupiła sobie nową sukienkę.)
- They took care of themselves during the trip. (W czasie podróży dobrze o siebie zadbali.)
C. Zwroty utarte — by / enjoy oneself, help yourself
Zaimki zwrotne bardzo często pojawiają się też w utartych zwrotach, a by oneself (samemu), enjoy oneself (miło spędzić czas) i help yourself (proszę się częstować) warto opanować w całości. Zwrot by oneself = samemu pojawia się w rozmowie codziennie.
| Zwrot | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| by oneself | samemu / o własnych siłach | I live by myself. |
| enjoy oneself | miło spędzić czas | Did you enjoy yourself? |
| help yourself | proszę się częstować·korzystać | Help yourself to some tea. |
| teach oneself | uczyć się samemu | She taught herself Spanish. |
| make yourself at home | proszę czuć się jak u siebie | Please make yourself at home. |
- I traveled to Japan by myself last year. (W zeszłym roku pojechałem sam do Japonii.)
- The kids enjoyed themselves at the amusement park. (Dzieci miło spędziły czas w wesołym miasteczku.)
- Please help yourself to the cookies. (Proszę się częstować ciasteczkami.)
- He taught himself how to play the guitar. (Sam nauczył się grać na gitarze.)
Najważniejsze punkty
- 1Gdy podmiot i dopełnienie są tym samym, w miejscu dopełnienia koniecznie trzeba postawić zaimek zwrotny i nie można go zastąpić zaimkiem osobowym takim jak me czy him. (np.: I cut myself. — I cut me. jest błędem)
- 2Postaci są ustalone: w liczbie pojedynczej -self (myself, yourself, himself, herself, itself), a w mnogiej -selves (ourselves, yourselves, themselves).
- 3by oneself znaczy „samemu, o własnych siłach”, enjoy oneself „miło spędzić czas”, a help yourself „proszę się częstować” — w rozmowie używa się ich często w całości.
- 4Zaimek zwrotny dostawiony po podmiocie albo na końcu zdania dla wzmocnienia daje znaczenie „osobiście, we własnej osobie”. (np.: I myself fixed the car. / I fixed the car myself.)
- 5Angielskie you ma tę samą postać w liczbie pojedynczej i mnogiej, ale zaimek zwrotny koniecznie się rozróżnia: yourself (l. poj.) / yourselves (l. mn.).