Dönüşlü adıllar
Dönüşlü adıl, özne ile nesne aynı varlık olduğunda nesne yerinde kullanılan ve -self/-selves ile biten adıldır ve myself·yourself·himself·herself·itself·ourselves·yourselves·themselves olmak üzere sekiz tanedir.
Açıklama
Dönüşlü adıl, özne ile nesne aynı varlık olduğunda nesne yerinde kullanılan ve -self/-selves ile biten adıldır ve myself·yourself·himself·herself·itself·ourselves·yourselves·themselves olmak üzere sekiz tanedir.
A. Biçimler — şahıs adılına göre -self / -selves
Dönüşlü adıl, tekilde -self, çoğulda -selves eklenerek kurulur ve şahsa·sayıya göre sekiz biçimi bellidir.
| Şahıs | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| 1. şahıs | myself (ben kendim) | ourselves (biz kendimiz) |
| 2. şahıs | yourself (sen kendin) | yourselves (siz kendiniz) |
| 3. şahıs (erkek) | himself (o kendisi) | themselves (onlar kendileri) |
| 3. şahıs (kadın) | herself (o kendisi) | themselves |
| 3. şahıs (cansız) | itself (o şeyin kendisi) | themselves |
- I made this cake myself. (Bu pastayı ben kendim yaptım.)
- You should be proud of yourself. (Kendinizle gurur duymalısınız.)
- He blames himself for the mistake. (O hatadan dolayı kendini suçluyor.)
- We introduced ourselves to the group. (Kendimizi gruba tanıttık.)
B. Dönüşlü kullanım — fiilin·ilgecin nesnesi
Özne ile nesne aynı kişi·şey olduğunda şahıs adılı (me, him gibi) değil, mutlaka dönüşlü adıl kullanılır. Bu yalnızca fiilin nesnesinde değil, ilgeçten sonra da geçerlidir.
| Yer | Örnek | Anlam |
|---|---|---|
| Fiilin nesnesi | I cut myself. | kendimi kestim |
| İlgecin nesnesi | She talks to herself. | kendi kendine konuşuyor |
| Pekiştirme (açıklayıcı) | I myself fixed it. | onu ben kendim tamir ettim |
| Olumsuz tümce | Don't blame yourself. | kendini suçlama |
- He introduced himself at the meeting. (O, toplantıda kendini tanıttı.)
- I always talk to myself when I'm nervous. (Gergin olduğumda hep kendi kendime konuşurum.)
- She bought a new dress for herself. (Kendisi için yeni bir elbise aldı.)
- They took care of themselves during the trip. (Yolculuk boyunca kendilerine iyi baktılar.)
C. Kalıplar — by oneself / enjoy oneself / help yourself
Dönüşlü adıl belirli kalıp ifadelerin içinde de çok sık geçer; by oneself(tek başına), enjoy oneself(hoşça vakit geçirmek), help yourself(buyurun, alın) ifadelerini bir bütün olarak ezberlemenizi öneririz. by oneself = tek başına günlük konuşmada her gün karşınıza çıkar.
| İfade | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| by oneself | tek başına / kendi gücüyle | I live by myself. |
| enjoy oneself | hoşça vakit geçirmek | Did you enjoy yourself? |
| help yourself | buyurun için·kullanın | Help yourself to some tea. |
| teach oneself | kendi kendine öğrenmek | She taught herself Spanish. |
| make yourself at home | rahatınıza bakın | Please make yourself at home. |
- I traveled to Japan by myself last year. (Geçen yıl Japonya'ya tek başıma seyahat ettim.)
- The kids enjoyed themselves at the amusement park. (Çocuklar lunaparkta hoşça vakit geçirdiler.)
- Please help yourself to the cookies. (Kurabiyelerden buyurun, alın.)
- He taught himself how to play the guitar. (Gitar çalmayı kendi kendine öğrendi.)
Önemli noktalar
- 1Özne ile nesne aynı olduğunda nesne yerinde mutlaka dönüşlü adıl kullanılmalıdır; me·him gibi bir şahıs adılıyla değiştirilemez. (Örnek: I cut myself. — I cut me. yanlıştır)
- 2Biçimler bellidir: tekilde -self(myself, yourself, himself, herself, itself), çoğulda -selves(ourselves, yourselves, themselves).
- 3by oneself 'tek başına·kendi gücüyle', enjoy oneself 'hoşça vakit geçirmek', help yourself 'buyurun, alın' anlamına gelir ve konuşmada bir bütün olarak sık kullanılır.
- 4Öznenin ardına ya da tümcenin sonuna pekiştirme olarak dönüşlü adıl eklenirse 'bizzat·kendisi' anlamı doğar. (Örnek: I myself fixed the car. / I fixed the car myself.)
- 52. şahıs you tekilde ve çoğulda aynı görünür ama dönüşlü adıl yourself(tekil) / yourselves(çoğul) diye mutlaka ayrılır.