Bezokolicznik z to - funkcja okolicznikowa
Funkcja okolicznikowa bezokolicznika z to polega na tym, że dołącza się on do zdania i dodaje informację uboczną — cel, skutek, przyczynę uczucia albo podstawę oceny, przy czym najczęstszy z nich jest cel („żeby coś zrob…
Wyjaśnienie
Funkcja okolicznikowa bezokolicznika z to polega na tym, że dołącza się on do zdania i dodaje informację uboczną — cel, skutek, przyczynę uczucia albo podstawę oceny, przy czym najczęstszy z nich jest cel („żeby coś zrobić”).
A. Cel — żeby coś zrobić
Najczęstszym znaczeniem w funkcji okolicznikowej jest cel, czyli „żeby coś zrobić·po to, aby coś zrobić”. Dla wzmocnienia albo w stylu oficjalnym można to zamienić na in order to / so as to.
| Postać | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| to + forma podstawowa | żeby coś zrobić | I study to pass the exam. |
| in order to + forma podstawowa | żeby coś zrobić (wzmocnienie) | I study in order to pass the exam. |
| so as to + forma podstawowa | żeby coś zrobić (styl oficjalny) | Walk slowly so as not to slip. |
| przeczenie in order not to | żeby czegoś nie zrobić | I ran in order not to be late. |
- She went to Paris to study French. (Ona pojechała do Paryża, żeby uczyć się francuskiego.)
- I called him to invite him to my party. (Zadzwoniłem do niego, żeby zaprosić go na przyjęcie.)
- We got up early in order to catch the first train. (Wstaliśmy wcześnie, żeby złapać pierwszy pociąg.)
- He whispered so as not to wake the baby. (On szeptał, żeby nie obudzić dziecka.)
B. Skutek — i w końcu coś się stało
Użycie skutkowe znaczy „coś się zrobiło i w końcu doszło do czegoś” i pojawia się często z czasownikami grow up·live·wake up, a dostawienie only to·never to podkreśla skutek nieoczekiwany albo niepomyślny.
| Postać | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| ~ to become | wyrosnąć i zostać kimś | He grew up to become a doctor. |
| ~ to find | zrobić coś i dowiedzieć się | She woke up to find it snowing. |
| ~ only to | zrobić coś, ale w końcu | I ran, only to miss the bus. |
| ~ never to | już nigdy czegoś nie zrobić | He left, never to return. |
- She grew up to become a famous writer. (Ona wyrosła i została słynną pisarką.)
- He lived to see his grandchildren. (On żył dość długo, żeby zobaczyć wnuki.)
- I hurried to the station, only to find the train gone. (Pospieszyłem na stację, ale pociąg już odjechał.)
- She woke up to find everyone gone. (Obudziła się i okazało się, że wszyscy odeszli.)
C. Przyczyna uczucia·podstawa oceny
Bezokolicznik z to po przymiotnikach uczucia, takich jak happy·glad·sad·sorry·surprised·lucky, oddaje przyczynę tego uczucia, a dołączony po must be / can't be oddaje podstawę oceny: „skoro coś robi, to na pewno jest taki”.
| Postać | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| przym. uczucia + bezokol. z to | coś się stało i stąd uczucie (przyczyna) | I'm glad to hear that. |
| must be + przym. + to | skoro coś robi, na pewno jest taki | She must be tired to sleep so long. |
| kind·clever·foolish of ~ + to | skoro tak robi, to jest taki | It's kind of you to help me. |
- We were surprised to see him at the party. (Zdziwiliśmy się, widząc go na przyjęciu.)
- I'm sorry to hear the bad news. (Przykro mi słyszeć tę złą wiadomość.)
- She's lucky to have such good friends. (Ona ma szczęście, że ma takich dobrych przyjaciół.)
- He must be crazy to drive in this weather. (Musi być szalony, skoro jedzie w taką pogodę.)
Najważniejsze punkty
- 1Najczęstszym znaczeniem w funkcji okolicznikowej jest cel, czyli „żeby coś zrobić”, a dla wzmocnienia zamienia się to na in order to / so as to. (np.: I called him to invite him.)
- 2Proszę pamiętać, że przeczenie celu naturalniej brzmi nie jako not to, lecz jako in order not to / so as not to. (np.: I ran in order not to be late.)
- 3grow up to·live to·wake up to to utarte połączenia o znaczeniu skutku: „wyrosnąć·pożyć·obudzić się i w końcu do czegoś dojść”. (np.: He grew up to become a doctor.)
- 4Bezokolicznik z to po przymiotnikach uczucia, takich jak happy·glad·sad·sorry·surprised·lucky, oddaje przyczynę tego uczucia. (np.: I'm sorry to hear that.)
- 5must be / can't be + przymiotnik + bezokolicznik z to oddaje podstawę oceny: „skoro coś robi, to na pewno jest taki·nie może być taki”. (np.: He must be tired to sleep so long.)