Bezokolicznik z to - funkcja przymiotnikowa
Funkcja przymiotnikowa bezokolicznika z to polega na tym, że stoi on po rzeczowniku i określa ten rzeczownik w znaczeniu „do zrobienia·który się robi”, a rzeczą rozstrzygającą jest szyk, w którym — inaczej niż w polskim…
Wyjaśnienie
Funkcja przymiotnikowa bezokolicznika z to polega na tym, że stoi on po rzeczowniku i określa ten rzeczownik w znaczeniu „do zrobienia·który się robi”, a rzeczą rozstrzygającą jest szyk, w którym — inaczej niż w polskim — określenie idzie po rzeczowniku.
A. Określa rzeczownik od tyłu — do zrobienia
Gdy bezokolicznik z to dołącza się po rzeczowniku, określa stojący przed nim rzeczownik w znaczeniu „rzeczownik do zrobienia·rzeczownik, który się robi”. Wzór wygląda tak: rzeczownik + bezokol. z to = rzecz. do zrobienia.
| Rzeczownik | + bezokolicznik z to | Znaczenie |
|---|---|---|
| a book | to read | książka do przeczytania |
| something | to drink | coś do picia |
| a chair | to sit on | krzesło do siedzenia |
| time | to relax | czas na odpoczynek |
| a friend | to talk to | przyjaciel do rozmowy |
- I have a lot of work to finish today. (Mam dziś dużo pracy do skończenia.)
- She needs a place to stay. (Ona potrzebuje miejsca na nocleg.)
- Give me a pen to write with. (Proszę dać mi długopis do pisania.)
- We have no time to waste. (Nie mamy czasu do stracenia.)
B. -thing / -body / -one + przym. + bezokol. z to
Gdy określa się zaimki nieokreślone na -thing / -body / -one, takie jak something·anything·nothing·someone, pisze się w kolejności „zaimek nieokreślony + przymiotnik + bezokolicznik z to”. Wzór wygląda tak: -thing/-body/-one → przym. → bezokol. z to.
| Zaimek nieokreślony | Przymiotnik | Bezokol. z to | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| something | delicious | to eat | coś pysznego do zjedzenia |
| anything | interesting | to say | coś ciekawego do powiedzenia |
| nothing | important | to do | nic ważnego do zrobienia |
| someone | kind | to help | ktoś życzliwy do pomocy |
| anywhere | cheap | to stay | gdziekolwiek tanio na nocleg |
- I want something cold to drink. (Chcę czegoś zimnego do picia.)
- Is there anything fun to do here? (Czy jest tu coś ciekawego do robienia?)
- There is nothing special to say. (Nie ma nic szczególnego do powiedzenia.)
- I need someone reliable to help. (Potrzebuję kogoś godnego zaufania do pomocy.)
C. Użycie be to — plan·obowiązek·możliwość·los
Postać czasownik be + bezokolicznik z to wnosi znaczenie modalne — plan, obowiązek, możliwość albo los — i często widać ją w tekstach oficjalnych, takich jak wiadomości i komunikaty. Znaczenie rozpoznaje się z kontekstu.
| Znaczenie | Cecha | Przykład |
|---|---|---|
| plan | ma się coś zdarzyć | The president is to visit Korea next week. |
| obowiązek | trzeba coś zrobić | You are to be here by 9. |
| możliwość | da się coś zrobić | No one was to be seen. |
| los | jest komuś przeznaczone | They were to meet again years later. |
- The meeting is to start at 3 p.m. (Zebranie ma się zacząć o 15.)
- Students are to wear uniforms in class. (Uczniowie mają nosić mundurki na lekcjach.)
- The keys were not to be found anywhere. (Kluczy nigdzie nie dało się znaleźć.)
- They were to become lifelong friends. (Było im przeznaczone zostać przyjaciółmi na całe życie.)
Najważniejsze punkty
- 1Gdy bezokolicznik z to występuje w funkcji przymiotnikowej, stoi koniecznie po rzeczowniku i określa ten rzeczownik — proszę trzymać ten szyk. (np.: a book to read)
- 2Proszę pamiętać regułę, że przy określaniu zaimków na -thing/-body/-one, takich jak something·anything·nothing·someone, przymiotnik idzie po zaimku nieokreślonym. (np.: something cold to drink)
- 3Proszę trzymać zasadę, że wyrażenia czasownikowe wymagające przyimka, jak sit on a chair·write with a pen, zachowują ten przyimek także w funkcji przymiotnikowej. (np.: a chair to sit on)
- 4Czasownik be + bezokolicznik z to to użycie szczególne, oddające plan, obowiązek, możliwość albo los, i często pojawia się w wiadomościach oraz komunikatach oficjalnych. (np.: The meeting is to start at 3.)
- 5Sytuacje, w których polskie „który się robi·do zrobienia” określa rzeczownik, można w większości wyrazić jako rzeczownik + bezokolicznik z to. (np.: time to relax)