Skrót imiesłowowy - skrót przeczący i skrót wcześniejszy
Przeczenie w skrócie imiesłowowym tworzy się przez postawienie not·never przed imiesłowem, a skrót z having + imiesłów bierny wskazuje moment wcześniejszy niż zdanie główne.
Wyjaśnienie
Przeczenie w skrócie imiesłowowym tworzy się przez postawienie not·never przed imiesłowem, a skrót z having + imiesłów bierny wskazuje moment wcześniejszy niż zdanie główne. Połączenie obu daje not/never having + imiesłów bierny.
A. Skrót przeczący — Not/Never + imiesłów
Aby zaprzeczyć skrótowi imiesłowowemu, stawia się not albo never bezpośrednio przed imiesłowem i nie używa się czasowników posiłkowych do·does·did. Wyraz przeczący stoi tuż przed imiesłowem, a znaczenie to „nie robiąc czegoś·nie mając czegoś zrobionego”.
| Postać | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| Not + V-ing | nie robiąc czegoś | Not knowing the answer, I stayed silent. |
| Never + V-ing | nigdy dotąd czegoś nie robiąc | Never seeing the sea, the child was amazed. |
| Not + (Being) + p.p. | skoro czegoś nie zrobiono | Not invited to the party, he stayed home. |
- Not feeling well, she stayed in bed. (Nie czując się dobrze, została w łóżku.)
- Never having been to Europe, he was excited about the trip. (Ponieważ nigdy dotąd nie był w Europie, cieszył się na tę podróż.)
- Not wanting to be late, I took a taxi. (Nie chcąc się spóźnić, wziąłem taksówkę.)
- Not having enough money, he couldn't buy the book. (Nie mając dość pieniędzy, nie mógł kupić tej książki.)
B. Skrót wcześniejszy — Having + imiesłów bierny
Skrót wcześniejszy ma postać Having + imiesłów bierny i wyraźnie zaznacza, że jego czynność wydarzyła się przed czynnością zdania głównego. Relacja czasowa jest taka: Having + p.p. = wcześniej niż zdanie główne.
| Zdanie podrzędne | Skrót wcześniejszy | Relacja czasowa |
|---|---|---|
| After I had finished my work, ... | Having finished my work, ... | najpierw koniec pracy → potem reszta |
| Because he had lost the key, ... | Having lost the key, ... | najpierw zguba → potem skutek |
| As she had lived there long, ... | Having lived there long, ... | mieszkała tam długo, więc |
- Having finished dinner, we went for a walk. (Zjadłszy kolację, poszliśmy na spacer.)
- Having lost her wallet, she couldn't pay for the taxi. (Zgubiwszy portfel, nie mogła zapłacić za taksówkę.)
- Having lived in Paris for ten years, he speaks French fluently. (Ponieważ mieszkał dziesięć lat w Paryżu, mówi płynnie po francusku.)
- Having read the book twice, I understood the story well. (Przeczytawszy tę książkę dwa razy, dobrze zrozumiałem historię.)
C. Wcześniejszy przeczący — Not/Never having + p.p.
Przeczenie w skrócie wcześniejszym tworzy się przez postawienie Not albo Never przed having, czyli not/never having + imiesłów bierny, a znaczy to „skoro wcześniej czegoś nie zrobiono”.
| Postać | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| Not having + p.p. | skoro wcześniej czegoś nie zrobiono | Not having eaten, I felt hungry. |
| Never having + p.p. | nigdy wcześniej czegoś nie robiąc | Never having tried sushi, she felt curious. |
- Not having slept well, I felt tired all day. (Ponieważ się nie wyspałem, czułem się zmęczony przez cały dzień.)
- Never having met him before, I introduced myself. (Ponieważ nigdy wcześniej go nie spotkałem, przedstawiłem się.)
- Not having received a reply, she called again. (Nie otrzymawszy odpowiedzi, zadzwoniła jeszcze raz.)
- Never having driven a truck, he was nervous. (Ponieważ nigdy wcześniej nie prowadził ciężarówki, był zdenerwowany.)
Najważniejsze punkty
- 1Aby zaprzeczyć skrótowi imiesłowowemu, stawia się not·never tuż przed imiesłowem i nie używa się do·does·did. (przykład: Not knowing the answer, ...)
- 2Having + imiesłów bierny to skrót wcześniejszy: wyraźnie mówi, że jego czynność wydarzyła się przed czynnością zdania głównego. (przykład: Having finished my work, I went home.)
- 3Gdy obie czynności dzieją się niemal jednocześnie albo kolejność nie ma znaczenia, wystarczy zwykły skrót imiesłowowy (-ing); having dodaje się tylko wtedy, gdy podkreśla się wcześniejszość.
- 4Wcześniejszy skrót przeczący ma postać Not/Never having + imiesłów bierny, a wyraz przeczący stoi zawsze tuż przed having. (przykład: Not having eaten breakfast, ...)
- 5Polskie „zrobiwszy coś·po czymś·skoro coś już się stało” naturalnie odpowiada skrótowi wcześniejszemu. (przykład: „odrobiwszy lekcje” → Having finished homework.)