Skrót imiesłowowy - skrót bierny
Bierny skrót imiesłowowy to skrócone zdanie podrzędne, które było w stronie biernej; ma on postać (Being) + imiesłów bierny, a w praktyce Being niemal zawsze znika.
Wyjaśnienie
Bierny skrót imiesłowowy to skrócone zdanie podrzędne, które było w stronie biernej; ma on postać (Being) + imiesłów bierny, a w praktyce Being niemal zawsze znika. Stosuje się go wtedy, gdy podmiot i imiesłów łączy relacja bierna.
A. Budowa — zdanie bierne → (Being) + imiesłów bierny
Bierny skrót imiesłowowy tworzy się tak: usuwa się spójnik i podmiot zdania podrzędnego, czasownik be zamienia się na Being, a po nim zostawia się imiesłów bierny. Postać podstawowa to Being + imiesłów bierny, a znaczenie — „skoro coś zostało zrobione·będąc w takim stanie”.
| Krok | Tekst wyjściowy | Działanie |
|---|---|---|
| 0. Zdanie podrzędne | Because it is written in easy English, this book is popular. | oryginał |
| 1. Usunięcie spójnika i podmiotu | it is written in easy English, ... | usuwamy Because, it |
| 2. be → Being | Being written in easy English, ... | is → Being |
| 3. Gotowe | Being written in easy English, this book is popular. | postać końcowa |
- Because she was invited to the party, she felt happy. → Being invited to the party, she felt happy. (Skoro zaproszono ją na przyjęcie, była szczęśliwa.)
- As he is loved by everyone, he never feels lonely. → Being loved by everyone, he never feels lonely. (Skoro wszyscy go kochają, nigdy nie czuje się samotny.)
- Because the letter was written in French, I couldn't read it. → Being written in French, the letter was hard to read. (Skoro list napisano po francusku, trudno było go przeczytać.)
B. Opuszczenie Being — zostaje sam imiesłów
W biernym skrócie imiesłowowym Being niemal zawsze się opuszcza, więc zdanie zaczyna się od samego imiesłowu biernego i tak wygląda to w prawdziwej mowie i piśmie. Przebieg jest taki: Being + imiesłów → Being znika. Mimo zniknięcia Being znaczenie zostaje bez zmian.
| Z Being | Bez Being (postać praktyczna) |
|---|---|
| Being written in easy English, ... | Written in easy English, ... |
| Being surrounded by fans, ... | Surrounded by fans, ... |
| Being asked many questions, ... | Asked many questions, ... |
| Being born in Seoul, ... | Born in Seoul, ... |
- Written in easy English, this book is popular with beginners. (Napisana prostą angielszczyzną, ta książka cieszy się popularnością wśród początkujących.)
- Surrounded by fans, the singer waved happily. (Otoczony przez fanów, piosenkarz radośnie machał ręką.)
- Born in Busan, he grew up near the sea. (Urodzony w Busan, dorastał blisko morza.)
- Asked to give a speech, she felt nervous. (Poproszona o wygłoszenie przemówienia, poczuła zdenerwowanie.)
C. Wcześniejszy — (Having been) + p.p.
Gdy czynność bierna wydarzyła się wcześniej niż to, o czym mówi zdanie główne, używa się postaci (Having been) + imiesłów bierny, przy czym Having been też się często opuszcza. Zapisuje się je tylko wtedy, gdy różnicę w czasie trzeba wyraźnie zaznaczyć.
| Postać | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| Having been + p.p. | skoro wcześniej coś z czymś zrobiono | Having been warned many times, he quit smoking. |
| Having been opuszczone | sam imiesłów bierny | Warned many times, he quit smoking. |
- Having been used for many years, the old car finally broke down. (Skoro używano go przez wiele lat, stary samochód w końcu się zepsuł.)
- Having been raised by her grandparents, she loves them deeply. (Skoro wychowali ją dziadkowie, kocha ich głęboko.)
- Written many years ago, this letter still moves me. (Choć napisano go wiele lat temu, ten list wciąż mnie wzrusza.)
- Painted in the 15th century, the picture is still bright. (Choć namalowano go w XV wieku, ten obraz wciąż jest jasny.)
Najważniejsze punkty
- 1Podstawą biernego skrótu imiesłowowego jest (Being) + imiesłów bierny, a w praktyce Being niemal zawsze znika i zostaje sam imiesłów. (przykład: Written in easy English, ...)
- 2Biernego skrótu używa się tylko wtedy, gdy podmiot i imiesłów łączy relacja bierna. (przykład: książka jest pisana → Written)
- 3Gdy trzeba podkreślić, że czynność bierna wydarzyła się wcześniej niż to, o czym mówi zdanie główne, stosuje się Having been + imiesłów bierny, ale i tutaj Having been często się opuszcza. (przykład: Having been used for years, ...)
- 4Znaczenie biernego skrótu to „skoro coś zostało zrobione·w takim stanie·pozostając w takim stanie”, czyli w większości wypadków przyczyna albo stan.
- 5Polskie „skoro coś zrobiono·ponieważ” naturalnie odpowiada biernemu skrótowi imiesłowowemu. (przykład: „skoro ją zaproszono” → Invited.)