Wyrazy względne - zaimek względny w funkcji dopełnienia
Zaimek względny w funkcji dopełnienia (whom / which / that) pełni wewnątrz zdania podrzędnego rolę dopełnienia czasownika lub przyimka, a układa się go w szyku „poprzednik + zaimek względny + podmiot + czasownik”.
Wyjaśnienie
Zaimek względny w funkcji dopełnienia (whom / which / that) pełni wewnątrz zdania podrzędnego rolę dopełnienia czasownika lub przyimka, a układa się go w szyku „poprzednik + zaimek względny + podmiot + czasownik”. Przy poprzedniku osobowym używa się whom (styl oficjalny) / who (mowa potoczna) / that, przy poprzedniku rzeczowym — which / that.
A. Forma — dopełnieniowe whom / which / that
Gdy zaimek względny jest dopełnieniem, przy poprzedniku osobowym używa się whom (styl oficjalny) albo who / that (mowa potoczna), a przy rzeczowym which albo that. Żeby nie mylić tego z podmiotowym who, warto zapamiętać w całości zestaw dopełnienie: whom / which / that.
| Poprzednik | Dopełnienie w stylu oficjalnym | Dopełnienie w mowie potocznej | Wspólne |
|---|---|---|---|
| osoba | whom | who | that |
| rzecz, zwierzę | which | which | that |
- The teacher whom we respect is retiring. (Nauczyciel, którego szanujemy, przechodzi na emeryturę.)
- The song which she sang moved everyone. (Piosenka, którą zaśpiewała, wzruszyła wszystkich.)
- The friend that I trust most lives abroad. (Przyjaciel, któremu ufam najbardziej, mieszka za granicą.)
- The gift which he gave me was a book. (Prezent, który mi dał, to była książka.)
B. Szyk — poprzednik + zaimek + podmiot + czasownik
W zdaniu podrzędnym wprowadzonym przez dopełnieniowy zaimek względny musi znaleźć się nowy podmiot, a szyk brzmi „poprzednik + dopełnieniowy zaimek względny + podmiot + czasownik”. Zapamiętaj w całości wzór poprzednik + dop. zaimek + podmiot + czasownik, a także to, że po czasowniku w tym zdaniu nie pisze się już drugiego dopełnienia.
| Dwa zdania pierwotne | Zdanie połączone |
|---|---|
| The man is my teacher. I met him yesterday. | The man whom I met yesterday is my teacher. |
| The book was interesting. She recommended it. | The book which she recommended was interesting. |
| The song was beautiful. He sang it. | The song that he sang was beautiful. |
- The woman whom you saw is my sister. (Kobieta, którą widziałeś, jest moją siostrą.)
- The car which they bought last month broke down. (Samochód, który kupili w zeszłym miesiącu, się zepsuł.)
- The email that I sent hasn't arrived yet. (E-mail, który wysłałem, jeszcze nie dotarł.)
- The person whom I trust the most is my mother. (Osoba, której ufam najbardziej, to moja mama.)
C. Mowa potoczna — who zamiast whom
Whom to pierwotna, oficjalna forma dopełnienia dla osób, ale we współczesnej mowie potocznej o wiele naturalniej brzmi w tym miejscu who. W oficjalnym stylu pisanym i w angielskim egzaminacyjnym używa się whom, a w codziennej rozmowie i w e-mailach dominuje who albo that; znaczenie jest dokładnie takie samo.
| Sytuacja | Naturalny wybór | Przykład |
|---|---|---|
| oficjalny styl pisany, egzamin | whom | The candidate whom we hired is excellent. |
| codzienna rozmowa | who | The person who I called was busy. |
| obie sytuacje | that | The friend that I met yesterday moved away. |
- The man who (albo whom) she married is a musician. (Mężczyzna, którego poślubiła, jest muzykiem.)
- The colleague who (albo whom) I introduced to you started last week. (Kolega, którego Panu przedstawiłem, zaczął pracę w zeszłym tygodniu.)
- The teacher that everyone respects is Mr. Kim. (Nauczyciel, którego wszyscy szanują, to pan Kim.)
- The people who I invited couldn't come. (Ludzie, których zaprosiłem, nie mogli przyjść.)
Najważniejsze punkty
- 1Dopełnieniowy zaimek względny pełni w zdaniu podrzędnym rolę dopełnienia czasownika; przy osobach używa się whom / who / that, przy rzeczach which / that. (np. the man whom I met)
- 2Szyk jest stały: „poprzednik + dopełnieniowy zaimek względny + podmiot + czasownik”. (np. The book which she recommended is good.)
- 3Po czasowniku w zdaniu podrzędnym nie pisze się już drugiego dopełnienia. (X: the book which she recommended it / O: the book which she recommended)
- 4We współczesnej mowie potocznej w miejscu whom o wiele naturalniej brzmi who i tak też mówi się najczęściej. (np. the man who I called ≈ the man whom I called)
- 5That to wygodna forma wspólna, która przyjmuje i osoby, i rzeczy w funkcji dopełnienia, i szczególnie często pojawia się w mowie potocznej. (np. the friend that I trust)