Tryb przypuszczający przeszły
Tryb przypuszczający przeszły ma postać 'If + podmiot + czasownik w czasie przeszłym, podmiot + would/could/might + forma podstawowa czasownika' i służy do wyobrażania sobie sytuacji odwrotnej do obecnego stanu rzeczy.
Wyjaśnienie
Tryb przypuszczający przeszły ma postać 'If + podmiot + czasownik w czasie przeszłym, podmiot + would/could/might + forma podstawowa czasownika' i służy do wyobrażania sobie sytuacji odwrotnej do obecnego stanu rzeczy.
A. Postać — If + przeszły, would/could + f. podst.
Tryb przypuszczający przeszły to podwójna budowa: w zdaniu z if czas przeszły, a w zdaniu głównym would/could/might + forma podstawowa czasownika. Formułę If + czas przeszły, would/could + f. podstawowa opanowuje się w całości.
| Struktura | Odcień | Przykład |
|---|---|---|
| If + przeszły, would + f. podst. | chciałbym / tak by było | If I had time, I would travel. |
| If + przeszły, could + f. podst. | mógłbym | If I knew French, I could help. |
| If + przeszły, might + f. podst. | może by tak było | If she asked, he might agree. |
- If I lived in Paris, I would visit the Louvre often. (Gdybym mieszkał w Paryżu, chodziłbym często do Luwru.)
- If we had a bigger house, we could invite more friends. (Gdybyśmy mieli większy dom, moglibyśmy zapraszać więcej znajomych.)
- If you asked her nicely, she might say yes. (Gdyby poprosił ją Pan uprzejmie, może by się zgodziła.)
- If I spoke Japanese, I would work in Tokyo. (Gdybym mówił po japońsku, pracowałbym w Tokio.)
B. Czasownik be przyjmuje were
W trybie przypuszczającym przeszłym czasownik be przyjmuje w zasadzie were niezależnie od osoby, a „If I were you” bywa używane niemal jak utarty zwrot. W mowie potocznej pojawia się też was, ale w stylu oficjalnym i na egzaminie obowiązuje were.
| Podmiot | Zasada (styl oficjalny) | Dopuszczalne w mowie | Przykład |
|---|---|---|---|
| I | were | was | If I were you, ... |
| he / she / it | were | was | If she were here, ... |
| we / you / they | were | were | If they were kind, ... |
- If I were taller, I could reach that shelf. (Gdybym był wyższy, sięgnąłbym na tamtą półkę.)
- If he were more careful, he wouldn't make mistakes. (Gdyby był ostrożniejszy, nie popełniałby błędów.)
- If the weather were nicer, we would go for a walk. (Gdyby pogoda była ładniejsza, poszlibyśmy na spacer.)
- If I were in your position, I would take the job. (Gdybym był na Pana miejscu, przyjąłbym tę pracę.)
C. Znaczenie — odwrotność obecnego stanu rzeczy
Tryb przypuszczający przeszły ma wprawdzie czas przeszły, ale mówi o „teraz”, a za zdaniem kryje się zawsze domyślne „(naprawdę jest odwrotnie)”. Często służy do delikatnego wyrażenia pragnienia, żalu, rady albo grzecznej prośby.
| Odcień | Przykład | Domyślne tło |
|---|---|---|
| pragnienie | If I had a car, I would drive there. | teraz nie mam samochodu |
| żal | If I knew the answer, I would tell you. | teraz nie wiem |
| rada | If I were you, I wouldn't quit. | nie jestem tobą |
| grzeczna prośba | If you had a minute, could you help me? | być może teraz nie masz czasu |
| wyobrażenie (wbrew faktom) | If I were a bird, I would fly everywhere. | naprawdę nie jestem ptakiem |
| wyobrażenie (brak talentu) | If I had her talent, I could become a singer. | naprawdę nie mam talentu |
- If I were a bird, I would fly everywhere. (Gdybym był ptakiem, latałbym wszędzie.)
- If I had her talent, I could become a singer. (Gdybym miał jej talent, mógłbym zostać piosenkarzem.)
- If I were you, I would talk to her honestly. (Gdybym był na Pana miejscu, porozmawiałbym z nią szczerze.)
- If you had a moment, could you check this? (Gdyby miał Pan chwilę, czy mógłby to Pan sprawdzić?)
Najważniejsze punkty
- 1Tryb przypuszczający przeszły ma wprawdzie czas przeszły, ale wskazuje moment „teraz” i wyobraża sobie sytuację odwrotną do obecnego stanu rzeczy. (np. If I had time, I would go.)
- 2W trybie przypuszczającym przeszłym czasownik be przyjmuje w zasadzie were niezależnie od osoby. (np. If I were you, ...)
- 3W zdaniu głównym wybiera się would·could·might zgodnie z odcieniem, a po nich stoi koniecznie forma podstawowa czasownika — tego sedna postaci trzeba pilnować. (np. I would buy / could buy / might buy)
- 4„If I were you, ...” to utarty zwrot rady, bardzo częsty w mowie — warto go opanować. (np. If I were you, I would apologize.)
- 5Wewnątrz zdania z if w trybie przypuszczającym przeszłym nigdy nie stawia się would ani will, tylko czas przeszły — tej zasady trzeba pilnować. (np. If I had time, ...)