Bezokolicznik z to - funkcja przymiotnikowa (bezokolicznik z to + przyimek)
W użyciu przymiotnikowym, gdzie bezokolicznik z to określa rzeczownik od tyłu, przyimek trzeba koniecznie zostawić po bezokoliczniku, jeśli określany rzeczownik był pierwotnie dopełnieniem tego przyimka.
Wyjaśnienie
W użyciu przymiotnikowym, gdzie bezokolicznik z to określa rzeczownik od tyłu, przyimek trzeba koniecznie zostawić po bezokoliczniku, jeśli określany rzeczownik był pierwotnie dopełnieniem tego przyimka. Sedno tej jednostki to — jak w a house to live in czy a friend to talk to — postać, w której przyimek zostaje na końcu zdania.
A. Pojęcie — rzeczownik jako dopełnienie przyimka
Kiedy bezokolicznik z to określa rzeczownik, a ten rzeczownik stał w pierwotnym zdaniu na miejscu dopełnienia przyimka, przyimek trzeba zostawić po bezokoliczniku bez zmian. W pierwotnym zdaniu (live in a house) miejsce po rzeczowniku, który wysunął się do przodu (a house), jest puste, więc przyimek in zostaje na końcu zdania, żeby to miejsce wypełnić.
| Pierwotne zdanie | Postać wyrażenia | Znaczenie |
|---|---|---|
| live in a house | a house to live in | dom do mieszkania |
| talk to a friend | a friend to talk to | przyjaciel do rozmowy |
| write with a pen | a pen to write with | długopis do pisania |
| sit on a chair | a chair to sit on | krzesło do siedzenia |
- I need a knife to cut with. (Potrzebuję noża do krojenia.)
- She has no one to depend on. (Ona nie ma nikogo, na kim mogłaby polegać.)
- We need a place to stay at. (Potrzebujemy miejsca na nocleg.)
- Do you have any paper to write on? (Ma Pan jakąś kartkę do pisania?)
B. Typowe połączenia — najczęściej używane postacie
Połączenia, które często pojawiają się w rozmowie i na egzaminach, najbezpieczniej opanować w praktyce w całości. Każde z nich trzyma kolejność rzeczownik + to + czasownik + przyimek, a bez przyimka zdanie się nie klei.
| Połączenie | Kontekst | Znaczenie |
|---|---|---|
| a house to live in | mieszkanie | dom do mieszkania |
| a friend to talk to | rozmówca | przyjaciel do rozmowy |
| a pen to write with | przybory do pisania | długopis do pisania |
| a chair to sit on | miejsce siedzące | krzesło do siedzenia |
| someone to play with | towarzysz zabawy | ktoś do wspólnej zabawy |
| a topic to talk about | temat rozmowy | temat do omówienia |
| something to worry about | zmartwienie | coś, czym można się martwić |
- Kids need someone to play with. (Dzieci potrzebują kogoś do wspólnej zabawy.)
- We need a topic to talk about tonight. (Na dziś wieczór potrzebujemy tematu do rozmowy.)
- There's nothing to worry about. (Nie ma się czym martwić.)
- She was looking for a bench to sit on. (Ona szukała ławki, na której mogłaby usiąść.)
C. Sprawdzanie przez powrót do pierwotnego zdania
Kiedy nie wiadomo, jaki przyimek jest potrzebny, wystarczy cofnąć wyrażenie do pierwotnego zdania i sprawdzić, z jakim przyimkiem łączy się dany czasownik. Proszę pamiętać o zasadzie nigdy nie opuszczać przyimka po bezokoliczniku i wyrobić sobie nawyk takiego sprawdzania.
| Wyrażenie | Pierwotne zdanie | Potrzebny przyimek |
|---|---|---|
| a pen to write with | I write with a pen. | with |
| a chair to sit on | I sit on a chair. | on |
| a friend to talk to | I talk to a friend. | to |
| a topic to write about | I write about a topic. | about |
| a knife to cut with | I cut with a knife. | with |
- I need a friend to talk to. (Potrzebuję przyjaciela do rozmowy.)
- We need a place to stay at. (Potrzebujemy miejsca na nocleg.)
- Give me something to write with. (Proszę dać mi cokolwiek do pisania.)
- There are many things to think about. (Jest wiele rzeczy do przemyślenia.)
Najważniejsze punkty
- 1Kiedy bezokolicznik z to określa rzeczownik od tyłu, a ten rzeczownik był pierwotnie dopełnieniem przyimka, przyimek zostaje po bezokoliczniku — to jest sedno tej jednostki. (np. a house to live in, a friend to talk to.)
- 2Kiedy nie wiadomo, jaki przyimek jest potrzebny, proszę wyrobić sobie nawyk cofania wyrażenia do pierwotnego zdania i sprawdzania tam. (np. I sit on a chair → a chair to sit on.)
- 3W przekładzie na polski przyimek często znika sam z siebie, więc przy tłumaczeniu z polskiego na angielski błąd zdarza się szczególnie łatwo — proszę na to uważać. (np. „krzesło do siedzenia” nie zawiera 'na', ale angielskie zdanie koniecznie potrzebuje on.)
- 4Przy połączeniach z zaimkami i wyrazami typu someone, nothing, something reguła jest dokładnie ta sama — proszę o tym pamiętać. (np. something to write with.)
- 5Ta sama reguła obowiązuje także po przymiotnikach użytych z be (good, nice, easy, difficult i podobnych) — proszę o tym pamiętać. (np. He is a nice person to work with.)