Strona bierna - znaczenie i formy (teraźniejsza, przeszła)
Strona bierna ma postać czasownik be + imiesłów bierny (p.p.) i pokazuje, że podmiot nie wykonuje czynności sam, lecz jej podlega.
Wyjaśnienie
Strona bierna ma postać czasownik be + imiesłów bierny (p.p.) i pokazuje, że podmiot nie wykonuje czynności sam, lecz jej podlega. Jeśli strona czynna skupia się na tym, „kto robi”, to strona bierna na tym, „kto·co podlega czynności”.
A. Strona czynna a bierna — robi czy podlega
Podstawowe przekształcenie wygląda tak: dopełnienie zdania czynnego przechodzi na miejsce podmiotu, czasownik zamienia się na be + imiesłów bierny, a dawny podmiot dostawia się na końcu jako by + wykonawca czynności. Wzór jest taki: be + imiesłów bierny = strona bierna.
| Strona czynna | Strona bierna |
|---|---|
| Shakespeare wrote Hamlet. | Hamlet was written by Shakespeare. |
| Someone cleans the office. | The office is cleaned. |
| They built the bridge. | The bridge was built. |
- Millions of people use this app. → This app is used by millions of people. (Z tej aplikacji korzystają miliony ludzi.)
- The chef prepared the meal. → The meal was prepared by the chef. (Kucharz przygotował ten posiłek.)
- The teacher explained the rule. → The rule was explained by the teacher. (Nauczyciel wyjaśnił tę zasadę.)
B. Bierna teraźniejsza — am / is / are + p.p.
Gdy mowa o zwyczaju, ogólnym fakcie albo regularnej czynności w teraźniejszości i podmiot jej podlega, używa się am / is / are + imiesłów bierny. Postać czasownika be dobiera się według podmiotu.
| Podmiot | Postać be | Przykład |
|---|---|---|
| I | am + p.p. | I am invited to the party. |
| he / she / it / l. poj. | is + p.p. | The room is cleaned daily. |
| we / you / they / l. mn. | are + p.p. | The doors are locked at 10. |
- Rice is grown in many Asian countries. (Ryż uprawia się w wielu krajach Azji.)
- The tables are cleaned after every meal. (Stoły sprząta się po każdym posiłku.)
- This product is made in Korea. (Ten produkt wytwarza się w Korei.)
- The results are announced every Friday. (Wyniki ogłasza się w każdy piątek.)
C. Bierna przeszła — was / were + p.p.
Gdy podmiot podlegał czynności w określonym momencie przeszłości, używa się was / were + imiesłów bierny. Przy podmiocie w liczbie pojedynczej stawia się was, a przy podmiocie w liczbie mnogiej oraz przy you — were.
| Podmiot | Postać be | Przykład |
|---|---|---|
| I / he / she / it / l. poj. | was + p.p. | The letter was sent yesterday. |
| we / you / they / l. mn. | were + p.p. | The photos were taken last week. |
- The company was founded in 1980. (Tę firmę założono w 1980 roku.)
- These paintings were painted by a young artist. (Te obrazy namalował młody artysta.)
- My car was repaired last weekend. (Mój samochód naprawiono w zeszły weekend.)
- The students were told to wait outside. (Uczniom kazano czekać na zewnątrz.)
Najważniejsze punkty
- 1Strona bierna ma postać czasownik be + imiesłów bierny i wyraża relację, w której podmiot nie wykonuje czynności, lecz jej podlega. (przykład: The letter was sent yesterday.)
- 2Przy zamianie strony czynnej na bierną dopełnienie przechodzi na miejsce podmiotu, czasownik zamienia się na be + imiesłów bierny, a dawny podmiot dostawia się w razie potrzeby na końcu jako by + wykonawca czynności.
- 3Bierna teraźniejsza to am/is/are + p.p., a bierna przeszła to was/were + p.p.: o czasie rozstrzyga postać czasownika be. (przykład: is cleaned / was cleaned)
- 4Imiesłów bierny czasowników regularnych kończy się na -ed, a czasowników nieregularnych trzeba uczyć się osobno, dlatego trzy formy podstawowe przyswaja się obowiązkowo. (przykład: write → wrote → written)
- 5Stronę bierną wybiera się wtedy, gdy przedmiot czynności jest ważniejszy niż jej wykonawca albo gdy wykonawca jest nieznany.