with + rzeczownik / zaimek + imiesłów
Jeśli po with postawi się rzecz.(zaim.) i doda imiesłów, powstaje okoliczność towarzysząca o znaczeniu „mając coś w takim stanie”.
Wyjaśnienie
Jeśli po with postawi się rzecz.(zaim.) i doda imiesłów, powstaje okoliczność towarzysząca o znaczeniu „mając coś w takim stanie”. Gdy relacja między rzecz.(zaim.) a imiesłowem jest czynna, bierze się imiesłów czynny (-ing), a gdy bierna — imiesłów bierny (p.p.).
A. with okoliczności towarzyszącej
Konstrukcja with + rzecz.(zaim.) + imiesłów opisuje stan albo sytuację towarzyszącą czynności głównej. Wzór jest taki: with + rzecz.(zaim.) + imiesłów = w takim stanie.
| Skład | Postać | Znaczenie |
|---|---|---|
| with + rzeczownik + imiesłów czynny | with N + -ing | podczas gdy ten wyraz sam coś robi |
| with + rzeczownik + imiesłów bierny | with N + p.p. | podczas gdy ten wyraz czegoś doznaje (strona bierna) |
| with + rzeczownik + przymiotnik/wyrażenie przyimkowe | with N + przym./okolicznik | podczas gdy ten wyraz jest w takim stanie |
- He fell asleep with the TV on. (Zasnął przy włączonym telewizorze.)
- She was standing with a book in her hand. (Stała, trzymając w ręce książkę.)
- I studied with the window open. (Uczyłem się przy otwartym oknie.)
B. with + rzecz.(zaim.) + -ing — relacja czynna
Gdy rzecz.(zaim.) sam wykonuje daną czynność, czyli relacja jest czynna, bierze się imiesłów czynny (-ing). Chodzi o czynności, w których rzecz.(zaim.) jest wykonawcą: „włosy powiewają”, „łzy płyną”, „serce bije”.
| Rzeczownik | Imiesłów (czynny) | Znaczenie |
|---|---|---|
| her hair | blowing | gdy włosy powiewają |
| tears | running down her face | gdy łzy płyną |
| his heart | pounding | gdy serce bije mocno |
| the dog | barking loudly | gdy pies szczeka |
- She stood there with tears running down her cheeks. (Stała tam, a łzy płynęły jej po policzkach.)
- He waited with his heart pounding. (Czekał, a serce biło mu mocno.)
- I couldn't concentrate with the dog barking outside. (Nie mogłem się skupić, bo na dworze szczekał pies.)
C. with + rzecz.(zaim.) + p.p. — relacja bierna
Gdy rzecz.(zaim.) doznaje jakiejś czynności albo już znajduje się w danym stanie, czyli relacja jest bierna, bierze się imiesłów bierny (p.p.). Chodzi o sytuacje, w których rzecz.(zaim.) jest przedmiotem czynności: „oczy są zamknięte”, „ręce są skrzyżowane”, „drzwi są zamknięte na klucz”.
| Rzeczownik | Imiesłów (bierny) | Znaczenie |
|---|---|---|
| his eyes | closed | z zamkniętymi oczami |
| her arms | folded | ze skrzyżowanymi rękami |
| the door | locked | przy zamkniętych na klucz drzwiach |
| his legs | crossed | z założoną nogą na nogę |
- He was sitting with his arms folded. (Siedział ze skrzyżowanymi rękami.)
- She left the house with the door unlocked. (Wyszła z domu, zostawiając drzwi niezamknięte na klucz.)
- The professor listened with his eyes closed. (Profesor słuchał z zamkniętymi oczami.)
- I can't work with my phone turned off. (Nie mogę pracować przy wyłączonym telefonie.)
Najważniejsze punkty
- 1Konstrukcja with + rzecz.(zaim.) + imiesłów dodaje do zdania głównego okoliczność towarzyszącą o znaczeniu „mając coś w takim stanie”. (przykład: She sat with her legs crossed.)
- 2Jedynym kryterium wyboru postaci jest relacja rzecz.(zaim.) i imiesłowu: gdy czynna — imiesłów czynny (-ing), gdy bierna — imiesłów bierny (p.p.). (przykład: with her hair blowing vs with his eyes closed)
- 3Naturalnie używa się też konstrukcji with + rzecz.(zaim.) + stan, w której zamiast imiesłowu stoi przymiotnik, wyrażenie przyimkowe albo przysłówek. (przykład: with the door open, with a book in her hand)
- 4Konstrukcja ta zachowuje się jak okolicznik, więc może stać na początku, w środku albo na końcu zdania.
- 5Polskie „z czymś w takim stanie / robiąc coś przy czymś” wyraża się przez with + rzecz.(zaim.) + imiesłów.