Strona bierna - pominięcie wykonawcy
W stronie biernej by + wykonawca czynności nie pojawia się zawsze: podaje się go tylko wtedy, gdy jest określony i ważny, a pomija, gdy jest ogólny albo nieokreślony.
Wyjaśnienie
W stronie biernej by + wykonawca czynności nie pojawia się zawsze: podaje się go tylko wtedy, gdy jest określony i ważny, a pomija, gdy jest ogólny albo nieokreślony. W rzeczywistości większość angielskich zdań w stronie biernej obywa się bez członu z by.
A. by + wykonawca — określony·ważny
Gdy wykonawca stanowi kluczową informację zdania albo gdy trzeba podkreślić konkretną osobę czy instytucję, po by wymienia się go wprost. Chodzi o autorów, wynalazców, twórców i osoby znane, czyli o sytuacje, w których właśnie ten fakt jest sednem zdania. Wzór jest taki: wykonawca ważny·określony = by zostaje.
| Kontekst | Przykład |
|---|---|
| autor·twórca | The novel was written by Hemingway. |
| wynalazek·odkrycie | The telephone was invented by Bell. |
| osoba znana·określona | The song was sung by Adele. |
| wykonawca zaskakujący albo kontrastowy | The cake was made by my little brother. |
- This painting was created by a local artist. (Ten obraz stworzył miejscowy artysta.)
- The theory was proposed by Einstein. (Tę teorię zaproponował Einstein.)
- My bike was fixed by my dad. (Mój rower naprawił tata.)
B. Pominięcie — ogólny·nieokreślony·nieistotny
Gdy wykonawcą jest ogół ludzi (people, they, someone), gdy wynika on jasno z kontekstu albo gdy nie ma potrzeby go wymieniać, człon z by się pomija. Uwaga skupia się wtedy na tym, w jakim stanie znalazł się przedmiot czynności. Wzór jest taki: ogólny·nieokreślony·oczywisty = by znika.
| Powód pominięcia | Przykład |
|---|---|
| wykonawcą jest ogół ludzi | Coffee is grown in Brazil. |
| wykonawca nieokreślony | My wallet was stolen. |
| oczywisty z kontekstu | The letters are delivered every morning. |
| nieistotny | The room was cleaned before we arrived. |
- Korean is spoken mainly in Korea. (Językiem koreańskim mówi się głównie w Korei.)
- The old building was demolished last year. (Ten stary budynek wyburzono w zeszłym roku.)
- The report will be finished by tomorrow. (Ten raport zostanie skończony do jutra.)
- The lights are turned off at midnight. (Światła gasi się o północy.)
C. Utarte zwroty często używane bez by
W codziennej angielszczyźnie wiele biernych wyrażeń bez by utarło się jako gotowe zwroty, a wykonawca jest w nich zawarty w wiedzy ogólnej albo w kontekście, więc się go nie wymienia. Bywają też częste w wiadomościach, informacjach i ogłoszeniach.
| Utarty zwrot | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| be born | urodzić się | She was born in Seoul. |
| be married | być w związku małżeńskim (stan) | They are married. |
| be closed / opened | być zamkniętym / otwartym | The shop is closed on Sundays. |
| be located | znajdować się gdzieś | The office is located downtown. |
| be made of / from | być z czegoś zrobionym | The chair is made of wood. |
- He was born in 1990. (Urodził się w 1990 roku.)
- The library is closed on Mondays. (Biblioteka jest zamknięta w poniedziałki.)
- Our school is located near the park. (Nasza szkoła znajduje się blisko parku.)
- The bread is made fresh every morning. (Chleb wypieka się świeży każdego ranka.)
Najważniejsze punkty
- 1W stronie biernej by + wykonawca czynności nie jest obowiązkowy: dodaje się go tylko wtedy, gdy wykonawca jest ważny albo określony. (przykład: The novel was written by Hemingway.)
- 2Gdy wykonawcą jest ogół ludzi, gdy jest nieokreślony albo nieistotny, człon z by się pomija i uwaga skupia się na tym, w jakim stanie znalazł się przedmiot czynności. (przykład: My phone was stolen.)
- 3Utarte zwroty bierne, takie jak be born, be married, be closed, be located czy be made of, brzmią naturalnie bez by. (przykład: She was born in 1990.)
- 4W tekstach oficjalnych — wiadomościach, informacjach, przepisach — strona bierna bez by, nienazywająca wykonawcy, pojawia się szczególnie często.
- 5Polskie zdania bez podmiotu („ogłasza się”, „dostarcza się”) naturalnie przekładają się na stronę bierną bez by.