Ortaç - şimdiki zaman ortacı vs -ing ad biçimi
Adın önündeki -ing biçimce aynı olsa da, o adın eylemini·durumunu gösteriyorsa şimdiki zaman ortacı, kullanımını·amacını gösteriyorsa -ing ad biçimi diye ayrılır. Ayrım anlamla yapılır.
Açıklama
Adın önündeki -ing biçimce aynı olsa da, o adın eylemini·durumunu gösteriyorsa şimdiki zaman ortacı, kullanımını·amacını gösteriyorsa -ing ad biçimi diye ayrılır. Ayrım anlamla yapılır.
A. Şimdiki zaman ortacı — adın eylemi·durumu
Adın önündeki -ing, o adın şu anda yaptığı eylemi ya da içinde bulunduğu durumu gösteriyorsa şimdiki zaman ortacıdır ve anlamı 'yapmakta olan·yapan' olur. Ayrım kalıbı: eylem·durum = şimdiki zaman ortacı.
| İfade | Anlamı | İlişki |
|---|---|---|
| a sleeping baby | uyuyan bebek | bebek uyumakta |
| a crying child | ağlayan çocuk | çocuk ağlamakta |
| a barking dog | havlayan köpek | köpek havlamakta |
| a burning house | yanan ev | ev yanmakta |
- Look at that sleeping cat. (Şuradaki uyuyan kediye bakın.)
- The crying baby needs milk. (Ağlayan bebeğin süte ihtiyacı var.)
- We heard a barking dog outside. (Dışarıda havlayan bir köpek duyduk.)
- Firefighters entered the burning building. (İtfaiyeciler yanan binaya girdi.)
B. -ing ad biçimi — adın kullanımı·amacı
Adın önündeki -ing, o adın kullanımını·amacını gösteriyorsa -ing ad biçimidir ve anlamı 'için·amaçlı' olur. Ayrım kalıbı: kullanım·amaç = -ing ad biçimi.
| İfade | Anlamı | İlişki |
|---|---|---|
| a sleeping bag | uyku tulumu | uyumak için çanta |
| a swimming pool | yüzme havuzu | yüzmek için havuz |
| a waiting room | bekleme odası | beklemek için oda |
| running shoes | koşu ayakkabısı | koşmak için ayakkabı |
| a frying pan | kızartma tavası | kızartmak·kavurmak için tava |
- I bought a new sleeping bag for camping. (Kamp için yeni bir uyku tulumu aldım.)
- Please wait in the waiting room. (Lütfen bekleme odasında bekleyin.)
- She needs new running shoes. (Onun yeni koşu ayakkabısına ihtiyacı var.)
- Cook the eggs in a frying pan. (Yumurtaları kızartma tavasında pişirin.)
C. Söyleyiş·vurgu ile ayırma
Şimdiki zaman ortacı ile -ing ad biçimi yazıda aynı görünse de vurgu yerleri farklıdır: ortaçta vurgu arkadaki ada, ad biçiminde öndeki -ing'e gelir. Konuşmada·dinlemede yalnızca vurguyu yakalamak anlamı ayırmaya yeter.
| Biçim | Vurgunun yeri | Örnek |
|---|---|---|
| Şimdiki zaman ortacı | vurgu arkadaki adda | a sleeping BABY |
| -ing ad biçimi | vurgu öndeki -ing'de | a SLEEPING bag |
| Şimdiki zaman ortacı | vurgu arkadaki adda | a swimming FISH |
| -ing ad biçimi | vurgu öndeki -ing'de | a SWIMMING pool |
| Şimdiki zaman ortacı | vurgu arkadaki adda | a running MAN |
| -ing ad biçimi | vurgu öndeki -ing'de | RUNNING shoes |
- a running MAN (koşan adam)
- RUNNING shoes (koşu ayakkabısı)
- a dancing GIRL (dans eden kız)
- a DANCING class (dans dersi)
Önemli noktalar
- 1Adın önündeki -ing o adın eylemi·durumu ise şimdiki zaman ortacı, kullanımı·amacı ise -ing ad biçimi diye ayrılır. (Örnek: a sleeping baby vs a sleeping bag)
- 2Şimdiki zaman ortacı who/which is -ing ile, -ing ad biçimi for -ing ile açılabilir. (Örnek: a sleeping baby = a baby who is sleeping / a sleeping bag = a bag for sleeping)
- 3Konuşmada ortaçta vurgunun arkadaki ada, ad biçiminde öndeki -ing'e gelmesi ayrımda işe yarar. (Örnek: a swimming POOL vs a SWIMMING pool)
- 4sleeping bag, swimming pool, waiting room, running shoes, frying pan sık kullanılan -ing ad biçimi birleşimleri olduğundan sözcük olarak bütün hâlinde öğrenilir.
- 5Türkçede 'uyuyan çocuk' ile 'uyku çantası' söyleyişlerini düşünürseniz iki nesnenin ilişkisinin farklı olduğunu görürsünüz. (çocuk uyuyor vs uyumak için çanta)