Ortaç - duygu anlatan ortaçlar
Duygu anlatan ortaçlar exciting / excited gibi -ing biçimi ile -ed biçimi olarak çift kurar; -ing biçimi 'duyguyu veren', -ed biçimi 'duyguyu yaşayan' demektir.
Açıklama
Duygu anlatan ortaçlar exciting / excited gibi -ing biçimi ile -ed biçimi olarak çift kurar; -ing biçimi 'duyguyu veren', -ed biçimi 'duyguyu yaşayan' demektir.
A. -ing biçimi — duyguyu veren·uyandıran
-ing biçimindeki ortaç, bir nesne·durum·deneyim karşıdaki kişide bir duygu uyandırdığında kullanılır ve çoğunlukla nesneyi ya da durumu niteler. -ing = duyguyu veren kalıbını bütün olarak öğrenin.
| -ing biçimi | Anlamı | Nitelediği |
|---|---|---|
| exciting | heyecan veren | nesne·durum |
| boring | sıkan | nesne·durum |
| interesting | ilgi uyandıran | nesne·durum |
| tiring | yoran | nesne·durum |
| confusing | kafa karıştıran | nesne·durum |
- The game was exciting. (Maç heyecan vericiydi.)
- This book is really interesting. (Bu kitap gerçekten ilginç.)
- The long meeting was tiring. (Uzun toplantı yorucuydu.)
- The instructions are confusing. (Yönergeler kafa karıştırıcı.)
B. -ed biçimi — duyguyu yaşayan
-ed biçimindeki ortaç, kişi o duyguyu gerçekten yaşadığında kullanılır ve genellikle özne olarak bir kişiyi alır. -ed = duyguyu yaşayan kalıbıyla -ing biçimini eşleştirerek ezberleyin.
| -ed biçimi | Anlamı | Öznesi |
|---|---|---|
| excited | heyecanlanmış | kişi |
| bored | sıkılmış | kişi |
| interested | ilgi duyan | kişi |
| tired | yorulmuş | kişi |
| confused | kafası karışmış | kişi |
- I am excited about the trip. (Gezi için heyecanlıyım.)
- The children look bored. (Çocuklar sıkılmış görünüyor.)
- She is interested in art. (O, sanata ilgi duyuyor.)
- We were tired after the hike. (Yürüyüşten sonra yorgunduk.)
C. Başlıca çiftler — eşleştirerek ezberleme
Duygu ortaçlarını -ing ve -ed olarak çift hâlinde ezberler, nesne·durum ise -ing, kişi ise -ed seçme alışkanlığını kazanırsanız kullanımda karıştırmazsınız.
| -ing (veren) | -ed (yaşayan) | Anlamı |
|---|---|---|
| exciting | excited | heyecan veren / heyecanlanmış |
| boring | bored | sıkan / sıkılmış |
| interesting | interested | ilginç / ilgi duyan |
| surprising | surprised | şaşırtıcı / şaşırmış |
| tiring | tired | yorucu / yorgun |
| confusing | confused | kafa karıştıran / kafası karışmış |
| satisfying | satisfied | doyurucu / memnun |
| disappointing | disappointed | düş kırıklığı yaratan / düş kırıklığına uğramış |
| shocking | shocked | sarsıcı / sarsılmış |
| amazing | amazed | hayranlık verici / hayran kalmış |
- The result was surprising, and everyone was surprised. (Sonuç şaşırtıcıydı ve herkes şaşırdı.)
- The concert was amazing; I was really amazed. (Konser hayranlık vericiydi; gerçekten hayran kaldım.)
- The report was disappointing, so the team felt disappointed. (Rapor düş kırıklığı yarattı, bu yüzden ekip düş kırıklığına uğradı.)
- The workout was tiring; I'm still tired. (Antrenman yorucuydu; hâlâ yorgunum.)
Önemli noktalar
- 1-ing biçimi duyguyu uyandıran nesneyi·durumu niteler, -ed biçimi ise o duyguyu gerçekten yaşayan kişiyi betimler. (Örnek: The movie is exciting, I am excited.)
- 2Türkçedeki 'sıkıcı·şaşırtıcı·yorucu' sözcüklerinin nesneyi mi kişiyi mi gösterdiğine göre İngilizcede bambaşka bir ortaç kullanılır. (Örnek: The class is boring. / I am bored.)
- 3look·seem·feel gibi duyu fiillerinin ardından da özne bir kişiyse -ed biçimi kullanılır. (Örnek: The children look bored, She seems tired.)
- 4interested in / excited about / surprised at·by / disappointed with gibi -ed biçimi sonrası ilgeç birleşimlerini çift hâlinde ezberlemek iyi olur. (Örnek: I am interested in music.)
- 5Nesne·durum için mutlaka -ing biçimi kullanılmalıdır; The movie was bored gibi -ed biçimi kullanmak yapıyı bozuk gösterir. (Örnek: The movie is boring.)