Zdanie 5. typu - orzecznik dopełnienia w bezokoliczniku z to
Szereg want·ask·tell·advise·allow·expect·order·force stawia po dopełnieniu bezokolicznik z to i tworzy zdanie 5. typu o znaczeniu „skłaniać·prosić·oczekiwać, żeby dopełnienie coś zrobiło”.
Wyjaśnienie
Szereg want·ask·tell·advise·allow·expect·order·force stawia po dopełnieniu bezokolicznik z to i tworzy zdanie 5. typu o znaczeniu „skłaniać·prosić·oczekiwać, żeby dopełnienie coś zrobiło”.
A. Czasowniki z orzecznikiem — bezokolicznik z to
Szereg want·expect·ask·tell·order·allow·advise·encourage·remind·persuade·warn·force·enable stawia po dopełnieniu koniecznie bezokolicznik z to i tak dopełnia zdanie 5. typu. Formułę czasownik + O + bezokolicznik z to opanowuje się w całości.
| Czasownik | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| want | chcieć, żeby ~ zrobił … | I want you to come. |
| ask | prosić ~, żeby zrobił … | She asked me to wait. |
| tell | kazać ~ zrobić … | He told me to leave. |
| advise | radzić ~, żeby zrobił … | I advise you to rest. |
| expect | oczekiwać, że ~ zrobi … | We expect him to win. |
| allow | pozwalać ~ zrobić … | They allowed us to enter. |
| encourage | zachęcać ~, żeby zrobił … | She encouraged me to try. |
- I want her to succeed in her career. (Chcę, żeby odniosła sukces w swojej karierze.)
- The manager asked us to work overtime. (Kierownik poprosił nas o pracę w nadgodzinach.)
- My mom told me to clean my room. (Mama kazała mi posprzątać pokój.)
- The rain forced us to cancel the picnic. (Deszcz zmusił nas do odwołania pikniku.)
B. Szyk — czasownik + dopełnienie + bezokol. z to
Ten typ zdania 5. typu zapisuje się koniecznie w szyku „czasownik + dopełnienie (komu) + bezokolicznik z to (co ma zrobić)”. Częstą pomyłką jest pominięcie miejsca dopełnienia albo zmiana szyku.
| Szyk | Przykład |
|---|---|
| S + V + O + bezokolicznik z to | I want you to come. |
| S + V + O + bezokolicznik z to | She asked me to help her. |
| S + V + O + bezokolicznik z to | They expected him to arrive early. |
- I expect you to be on time. (Oczekuję, że będzie Pan punktualnie.)
- She encouraged her son to study abroad. (Ona zachęciła syna do studiowania za granicą.)
- The doctor advised him to quit smoking. (Lekarz poradził mu rzucić palenie.)
- Please remind me to call him tomorrow. (Proszę mi przypomnieć, żebym jutro do niego zadzwonił.)
C. Zestawienie z czas. sprawczymi i postrzegania
Czasowniki sprawcze (have·let·make) i postrzegania (see·hear·feel) biorą bezokolicznik bez to, a szereg want·ask·tell — bezokolicznik z to: podział jest wyraźny.
| Grupa czasowników | Postać | Przykład |
|---|---|---|
| sprawcze (have, let, make) | O + bezokol. bez to | She made me laugh. |
| postrzegania (see, hear, feel) | O + bezokol. / -ing / p.p. | I saw him run. |
| zwykłe w zdaniu 5. typu (want, ask, tell) | O + bezokol. z to | I want him to run. |
| Sprawcze/postrzegania (bezokol.) | Bezokolicznik z to |
|---|---|
| The teacher made us write an essay. | The teacher told us to write an essay. |
| I saw her sing. | I want her to sing. |
| My mom let me go. | My mom allowed me to go. |
- The teacher made us write an essay. (Nauczyciel kazał nam napisać wypracowanie.)
- The teacher told us to write an essay. (Nauczyciel polecił nam napisać wypracowanie.)
- I saw her sing. (Widziałem, jak ona zaśpiewała.)
- I want her to sing. (Chcę, żeby ona zaśpiewała.)
Najważniejsze punkty
- 1Po want·ask·tell·advise·allow·expect·order·force·encourage·remind stoi koniecznie dopełnienie + bezokolicznik z to — ta formuła jest sednem. (np. I want you to come.)
- 2Po czasownikach sprawczych make·have·let idzie bezokolicznik bez to, a po want·tell·ask bezokolicznik z to — podział jest wyraźny — proszę uczyć się tej pary razem. (np. made me laugh / told me to laugh)
- 3Po want nie stoi zdanie z that, tylko bezokolicznik z to — to reguła, przy której osoby mówiące po polsku często się mylą, bo po polsku naturalne jest „chcę, żeby ~”. (np. I want you to come.)
- 4tell·ask·advise dopuszczają zarówno zdanie z that, jak i bezokolicznik z to, ale ton wypowiedzi się zmienia — proszę wyrobić sobie to wyczucie. (np. He told me to leave / He told me that I should leave.)
- 5remind·warn·persuade to czasowniki 5. typu często używane w mowie i w angielszczyźnie biznesowej, więc warto opanować je w całości. (np. Remind me to call him.)