Strona bierna - zdanie 5. typu
Przy zamianie zdania z dopełnieniem i orzecznikiem na stronę bierną dopełnienie przechodzi na miejsce podmiotu, a orzecznik zostaje bez zmian po be + imiesłów bierny.
Wyjaśnienie
Przy zamianie zdania z dopełnieniem i orzecznikiem na stronę bierną dopełnienie przechodzi na miejsce podmiotu, a orzecznik zostaje bez zmian po be + imiesłów bierny. Wyjątkiem jest bezokolicznik bez to po czasownikach sprawczych i czasownikach postrzegania — w stronie biernej dostaje on to.
A. Orzecznik rzecz. i przym. — zostaje bez zmian
Gdy orzecznik odnoszący się do dopełnienia jest rzeczownikiem albo przymiotnikiem, po zamianie na stronę bierną dopełnienie staje się podmiotem, a pierwotny orzecznik idzie zaraz po be + imiesłów bierny. Forma i część mowy orzecznika nie zmieniają się.
| Strona czynna | Strona bierna |
|---|---|
| Everyone called him a genius. | He was called a genius. |
| The news made her happy. | She was made happy. |
| We elected Kevin president. | Kevin was elected president. |
| They named the baby Emma. | The baby was named Emma. |
- The room was kept clean by the students. (Pokój był utrzymywany w czystości przez uczniów.)
- Anna was chosen team leader for this project. (Annę wybrano na kierowniczkę zespołu w tym projekcie.)
- The soup was found delicious by everyone. (Zupa została uznana przez wszystkich za pyszną.)
B. Orzecznik z to lub z imiesłowem — forma bez zmian
Gdy orzecznik odnoszący się do dopełnienia jest bezokolicznikiem z to albo imiesłowem -ing / p.p., po zamianie na stronę bierną jego forma zostaje dokładnie taka sama. Typowe przykłady to bezokolicznik z to po tell·ask·want·expect·advise oraz imiesłów -ing po see·hear·watch.
| Strona czynna | Strona bierna |
|---|---|
| He told me to leave. | I was told to leave. |
| They asked her to wait. | She was asked to wait. |
| We expect them to arrive soon. | They are expected to arrive soon. |
| I saw Anna crying. | Anna was seen crying. |
| She heard him singing. | He was heard singing. |
- The staff was asked to work overtime. (Pracowników poproszono o pracę w nadgodzinach.)
- Kevin was advised to see a doctor. (Kevinowi doradzono wizytę u lekarza.)
- The children were seen playing in the park. (Widziano dzieci bawiące się w parku.)
- Loud music was heard coming from the room. (Słyszano głośną muzykę dobiegającą z tego pokoju.)
C. Strona bierna czasowników sprawczych i postrzegania
Czasowniki sprawcze make·have·let oraz czasowniki postrzegania see·hear·watch·feel biorą w stronie czynnej bezokolicznik bez to jako orzecznik, ale po zamianie na stronę bierną ten bezokolicznik dostaje to i staje się bezokolicznikiem z to. Wzór brzmi: bierna sprawczych i postrzegania: bez to → z to.
| Strona czynna (bezokolicznik bez to) | Strona bierna (bezokolicznik z to) |
|---|---|
| The teacher made him go out. | He was made to go out. |
| Mom made me clean my room. | I was made to clean my room. |
| I saw her enter the room. | She was seen to enter the room. |
| We heard him sing the song. | He was heard to sing the song. |
- The boy was made to apologize in front of everyone. (Chłopca zmuszono do przeprosin przy wszystkich.)
- Anna was made to rewrite the report. (Annę zmuszono do napisania raportu od nowa.)
- The suspect was seen to leave the building at 9. (Widziano, jak podejrzany wychodzi z budynku o dziewiątej.)
- Kevin was heard to shout in the meeting. (Słyszano, jak Kevin krzyczy na zebraniu.)
Najważniejsze punkty
- 1W stronie biernej orzecznik rzeczownikowy i przymiotnikowy zostaje w niezmienionej formie po be + imiesłów bierny. (np.: He was called a genius. / She was made happy.)
- 2Orzecznik z bezokolicznikiem z to oraz z imiesłowem czynnym i biernym przechodzi do strony biernej w formie zachowanej ze strony czynnej. (np.: I was told to leave. / Anna was seen crying.)
- 3Bezokolicznik bez to po czasownikach sprawczych (make·have) i czasownikach postrzegania (see·hear·watch) w stronie biernej dostaje to. (np.: She made me go → I was made to go.)
- 4Czasownika let nie używa się w stronie biernej — zastępuje go be allowed to. (np.: They let him go. → He was allowed to go.)
- 5W stronie biernej czasowników postrzegania to dochodzi tylko do bezokolicznika bez to, a imiesłów -ing zostaje formą -ing. (np.: She was seen to enter. / She was seen entering.)