Spójniki (when / while / before / after)
when·while·before·after to spójniki podrzędne oddające relację czasową między dwoma zdarzeniami, a po nich stoi pełne zdanie podrzędne z podmiotem i czasownikiem.
Wyjaśnienie
when·while·before·after to spójniki podrzędne oddające relację czasową między dwoma zdarzeniami, a po nich stoi pełne zdanie podrzędne z podmiotem i czasownikiem. W zdaniu podrzędnym czasu obowiązuje szczególna reguła: nawet o przyszłości mówi się bez will, w czasie teraźniejszym.
A. when vs while — kiedy / podczas gdy
when wskazuje pewną chwilę albo krótkie zdarzenie i znaczy „kiedy ~”, a while oddaje „podczas gdy ~”, czyli sytuację, w której obok trwającej dłużej czynności albo stanu dzieje się coś innego. Po while stoi zwykle czasownik w postaci ciągłej albo taki, który oznacza trwanie.
| Spójnik | Znaczenie | Cecha |
|---|---|---|
| when | kiedy ~ | chwila·punkt w czasie / krótkie zdarzenie |
| while | podczas gdy ~ | czynność trwająca / często z postacią ciągłą |
- I was reading when the phone rang. (Czytałem, kiedy zadzwonił telefon.)
- She smiled when she saw me. (Uśmiechnęła się, kiedy mnie zobaczyła.)
- He fell asleep while he was watching TV. (Zasnął, podczas gdy oglądał telewizję.)
- Please be quiet while the baby is sleeping. (Proszę o ciszę, podczas gdy dziecko śpi.)
B. before / after — przed ~ / po ~
before wskazuje, że rzecz wcześniejsza dzieje się przed tą dalszą, a after, że rzecz wcześniejsza dzieje się po tej dalszej. Po before / after może stać nie tylko pełne zdanie podrzędne (podmiot + czasownik), ale też rzeczownik albo forma -ing (rzeczownikowa).
| Spójnik | Znaczenie | Co stoi dalej |
|---|---|---|
| before | przed ~ | zdanie podrzędne (podmiot + czasownik) / rzeczownik / -ing |
| after | po ~ | zdanie podrzędne (podmiot + czasownik) / rzeczownik / -ing |
- Brush your teeth before you go to bed. (Proszę umyć zęby, zanim pójdzie Pan spać.)
- I always check my email before breakfast. (Zawsze sprawdzam pocztę przed śniadaniem.)
- We went for a walk after dinner. (Poszliśmy na spacer po kolacji.)
- She called her mom after she got home. (Zadzwoniła do mamy po tym, jak dotarła do domu.)
C. Przyszłość w zdaniu czasu → czas teraźniejszy
W zdaniach podrzędnych czasu i warunku ze spójnikami takimi jak when·while·before·after·if nawet o przyszłości mówi się bez will, w czasie teraźniejszym. Regułę czas·warunek: przyszłość → teraźniejszy proszę zapamiętać w całości. W zdaniu głównym will zostaje bez zmian.
| Postać błędna | Postać poprawna |
|---|---|
| Call me when you will arrive. (X) | Call me when you arrive. (O) |
| I'll wait until she will come. (X) | I'll wait until she comes. (O) |
| If it will rain tomorrow, ... (X) | If it rains tomorrow, ... (O) |
- I'll text you when I finish work. (Napiszę, kiedy skończę pracę.)
- Please wait here until I come back. (Proszę zaczekać tutaj, aż wrócę.)
- We'll leave as soon as she arrives. (Wyruszymy, gdy tylko ona dotrze.)
- I'll call you after I talk to my boss. (Zadzwonię po tym, jak porozmawiam z szefem.)
Najważniejsze punkty
- 1when odnosi się do krótkiej chwili, a while do zdarzenia rozgrywającego się obok trwającej czynności. (np.: when the phone rang / while I was reading)
- 2Po before / after może stać nie tylko pełne zdanie podrzędne, ale też rzeczownik albo forma -ing (rzeczownikowa). (np.: before breakfast, after eating)
- 3W zdaniach podrzędnych czasu i warunku ze spójnikami when·while·before·after·if o przyszłości mówi się bez will, w czasie teraźniejszym. (np.: I'll call you when you arrive.)
- 4W zdaniu głównym will zostaje bez zmian, a czas teraźniejszy stawia się wyłącznie w zdaniu podrzędnym czasu i warunku. (np.: I 'll call you when I get home.)
- 5Po while często stoi postać ciągła i oddaje tło sytuacji przeciwstawione krótkiemu zdarzeniu. (np.: while he was watching TV, he fell asleep.)