Yardımcı fiiller (should / had better)
should ' sanız iyi olur' anlamında yumuşak bir öğüdü ve öneriyi, had better ('d better) ise ' mek daha iyi olur, yoksa sonu iyi olmaz' anlamında çok daha güçlü, uyarı yüklü bir öneriyi anlatır.
Açıklama
should '~ sanız iyi olur' anlamında yumuşak bir öğüdü ve öneriyi, had better ('d better) ise '~ mek daha iyi olur, yoksa sonu iyi olmaz' anlamında çok daha güçlü, uyarı yüklü bir öneriyi anlatır. İkisinin de ardına mutlaka fiilin temel biçimi gelir.
A. should — öğüt, öneri, görüş
should bir yardımcı fiil olduğu için özneye göre biçimi değişmez ve ardına mutlaka fiilin temel biçimi gelir. '~ sanız iyi olur' anlamında yumuşak öğüt, görüş bildirme ve beklenti gibi geniş bir alanda kullanılır.
| Kullanım | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| öğüt, öneri | ~ sanız iyi olur | You should drink more water. |
| görüş, öneri | ~ sak nasıl olur | We should try that restaurant. |
| beklenti, tahmin | ~ olur | She should be here soon. |
| zorunluluk (zayıf) | ~ meli | You should respect your parents. |
- You should get more sleep. (Biraz daha uyusanız iyi olur.)
- We should leave now to catch the train. (Treni yakalamak için şimdi çıksak iyi olur.)
- Anna should arrive within an hour. (Anna bir saat içinde varır.)
- Kids should brush their teeth twice a day. (Çocuklar günde iki kez dişlerini fırçalamalı.)
B. had better ('d better) — güçlü öneri, uyarı
had better çok daha sık olarak kısa biçim 'd better ile kullanılır ve 'yoksa iyi olmayan bir sonuç doğar' uyarısını taşıyan güçlü bir öneridir. Biçimi geçmiş zaman gibi görünse de anlamı şimdiye ve yakın geleceğe yönelik bir öğüttür.
| Biçim | Kısa biçim | Örnek |
|---|---|---|
| I had better | I'd better | I'd better hurry. |
| you had better | you'd better | You'd better call her. |
| he / she had better | he'd / she'd better | She'd better leave now. |
| we / they had better | we'd / they'd better | We'd better go home. |
- You'd better see a doctor about that cough. (O öksürük için doktora görünseniz iyi olur.)
- We'd better hurry, or we'll miss the bus. (Acele etsek iyi olur, yoksa otobüsü kaçırırız.)
- He'd better apologize soon. (Bir an önce özür dilese iyi olur.)
- I'd better check the schedule again. (Programı bir kez daha kontrol etsem iyi olur.)
C. Olumsuz biçim — should not vs had better not
should kalıbının olumsuzu sıradan yardımcı fiiller gibi should not (shouldn't) olur ama had better kalıbının olumsuzu had better not biçiminde kurulur ve not doğrudan better sözcüğünün arkasına gelen özel bir sıralama oluşturur. had better not kalıbını bütün hâlinde ezberleyin — hadn't better kullanılmaz.
| Temel biçim | Olumsuz biçim | Örnek |
|---|---|---|
| should | should not / shouldn't | You shouldn't eat so late. |
| had better | had better not ('d better not) | You 'd better not be late. |
- You shouldn't drink coffee before bed. (Yatmadan önce kahve içmeseniz iyi olur.)
- We shouldn't judge people by their looks. (İnsanları dış görünüşüne göre yargılamamalıyız.)
- You'd better not tell anyone about this. (Bu konuyu kimseye söylemeseniz iyi olur.)
- She'd better not forget her passport. (Pasaportunu unutmasa iyi olur.)
Önemli noktalar
- 1should ile had better birer yardımcı fiil olduğu için özneye göre biçim değiştirmez ve ardlarına mutlaka fiilin temel biçimi gelir. (Örnek: She should go, You 'd better hurry)
- 2should yumuşak bir öğüt ve öneriyken had better 'yoksa iyi olmaz' uyarısını taşıyan güçlü bir öneridir; şiddetleri farklıdır. (Örnek: You should see a doctor. / You 'd better see a doctor.)
- 3had better kalıbının olumsuzu hadn't better değil had better not biçimidir ve not doğrudan better sözcüğünün arkasına gelir. (Örnek: You 'd better not tell him.)
- 4had better biçimce geçmiş zaman gibi görünse de gerçek anlamı şimdiye ve yakın geleceğe yönelik bir öğüttür; buradaki had bir zaman göstergesi değil kalıbın parçasıdır. (Örnek: I'd better = şimdi ~ sem iyi olur)
- 5Konuşma dilinde had better neredeyse her zaman 'd better olarak kısaltılır. (Örnek: You'd better, We'd better, She'd better)