Varsayım - if'in düşmesi
Varsayım tümcelerinde if düşürülürse were / had / should özneden öne çekilerek devrik bir sıralama kurulur. Resmî dilde ve yazı dilinde sık kullanılır; anlamı if'li tümceyle aynıdır.
Açıklama
Varsayım tümcelerinde if düşürülürse were / had / should özneden öne çekilerek devrik bir sıralama kurulur. Resmî dilde ve yazı dilinde sık kullanılır; anlamı if'li tümceyle aynıdır.
A. Were + özne: geçmiş zamanlı varsayımın devriği
If I were / If he were gibi be fiilli geçmiş zamanlı varsayımlarda if silinir ve Were özneden öne alınır. Kalıp şudur: If I were = Were I. Devrik sıralamada da be fiili were olarak tümcenin başında kalır.
| if'li tümce | Devrik tümce |
|---|---|
| If I were you | Were I you |
| If he were rich | Were he rich |
| If it were possible | Were it possible |
| If they were here | Were they here |
- Were I in your position, I would apologize. (Sizin yerinizde olsam özür dilerdim.)
- Were she more careful, this wouldn't happen. (Daha dikkatli olsa böyle bir şey olmazdı.)
- Were it not so cold, we could go out. (Bu kadar soğuk olmasa dışarı çıkabilirdik.)
B. Had + özne + p.p.: geçmiş öncesi varsayımın devriği
If I had known / If she had studied gibi geçmiş öncesi varsayımlarda if silinir ve Had özneden öne alınır. Kalıp şudur: If I had p.p. = Had I p.p. ve temel tümcede would / could / might + have + geçmiş zaman ortacı sürer.
| if'li tümce | Devrik tümce |
|---|---|
| If I had known | Had I known |
| If she had studied | Had she studied |
| If they had arrived earlier | Had they arrived earlier |
| If it had not rained | Had it not rained |
- Had I known the truth, I would have told you. (Gerçeği bilseydim size söyleyecektim.)
- Had she taken the train, she would have arrived on time. (Trene binseydi zamanında varacaktı.)
- Had we left earlier, we wouldn't have missed the flight. (Daha erken çıksaydık uçağı kaçırmayacaktık.)
- Had it not been for the delay, we would have met him. (Gecikme olmasaydı onunla buluşacaktık.)
C. Should + özne: düşük olasılığın devriği
If you should ~ gibi gelecekte 'ola ki ... olursa' anlamında düşük bir olasılığı anlatırken Should özneden öne alınır. Resmî duyurularda ve iş yazışmalarında sık geçer; ardından emir tümcesi, öğüt ya da please'li tümce gelir.
| if'li tümce | Devrik tümce | Anlam |
|---|---|---|
| If you should need help | Should you need help | ola ki yardıma ihtiyacınız olursa |
| If you should have questions | Should you have questions | ola ki sorunuz olursa |
| If anything should happen | Should anything happen | ola ki bir şey olursa |
- Should you need further information, please contact us. (Daha fazla bilgiye ihtiyacınız olursa lütfen bize ulaşın.)
- Should you change your mind, let me know. (Fikrinizi değiştirirseniz bana haber verin.)
- Should there be any problem, call this number. (Herhangi bir sorun olursa bu numarayı arayın.)
- Should he arrive late, we will start without him. (Geç gelirse onsuz başlayacağız.)
Önemli noktalar
- 1Varsayımda if düşürülürse were / had / should özneden öne alınarak devrik sıralama kurulur. (Örnek: If I were → Were I)
- 2Bu devrik yapı çoğunlukla resmî dilde ve yazı dilinde kullanılır, anlamı if'li tümceyle aynıdır. Konuşma dilinde yine if kullanılır.
- 3Olumsuz tümcede kısaltılmış biçimler (wasn't / hadn't) devrik yapıya giremez; not özneden sonra ayrı yazılır. (X: Hadn't I known / O: Had I not known)
- 4Should + özne, gelecekteki düşük bir olasılığı 'ola ki ... olursa' anlamında veren resmî bir anlatımdır ve duyurularda, iş yazışmalarında sık kullanılır. (Örnek: Should you need help)
- 5Devrik sıralamaya giren yardımcı fiillerdir (were / had / should), asıl fiiller değildir. If I knew devrik yapıya sokulmaz, olduğu gibi kalır.