Zdanie z propozycją (Let's)
Zdanie z propozycją to zdanie, którym zachęca się rozmówcę, żeby coś zrobić razem, a najnaturalniejszą jego postacią jest Let's + forma podstawowa czasownika w znaczeniu „zróbmy ”; od zdania rozkazującego różni się tym,…
Wyjaśnienie
Zdanie z propozycją to zdanie, którym zachęca się rozmówcę, żeby coś zrobić razem, a najnaturalniejszą jego postacią jest Let's + forma podstawowa czasownika w znaczeniu „zróbmy ~”; od zdania rozkazującego różni się tym, że mówiący sam też należy do wykonawców tej czynności.
A. Let's + forma podstawowa — propozycja
Proponując zrobienie czegoś razem, dostawia się za Let's koniecznie formę podstawową czasownika i zaczyna się od razu, bez podmiotu. Wzór brzmi Let's + forma podstawowa czasownika; Let's to skrót od Let us, ale pełne Let us prawie nie pojawia się w mowie potocznej.
| Postać | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| Let's + forma podstawowa | Let's go home. | Chodźmy do domu. |
| Let's + forma podstawowa + dopełnienie | Let's watch a movie. | Obejrzyjmy film. |
| Let's + be + przymiotnik | Let's be careful. | Bądźmy ostrożni. |
- Let's meet at the cafe at 3. (Spotkajmy się o trzeciej w kawiarni.)
- Let's try this new restaurant. (Wybierzmy się do tej nowej restauracji.)
- Let's take a taxi. It's too far. (Weźmy taksówkę. Jest za daleko.)
- Let's order pizza tonight. (Zamówmy dziś wieczorem pizzę.)
B. Let's not + forma podstawowa — przecząca
Proponując, żeby czegoś razem nie robić, dostawia się za Let's wyraz not, a dalej formę podstawową czasownika; don't się tu nie używa. Szyk jest koniecznie taki: Let's not + forma podstawowa czasownika.
| Propozycja twierdząca | Propozycja przecząca | Znaczenie |
|---|---|---|
| Let's go now. | Let's not go now. | Nie idźmy teraz. |
| Let's talk about it. | Let's not talk about it. | Nie rozmawiajmy o tym. |
| Let's tell him. | Let's not tell him. | Nie mówmy mu. |
| Let's worry. | Let's not worry. | Nie martwmy się. |
- Let's not argue about this. (Nie kłóćmy się o to.)
- Let's not stay out too late tonight. (Nie zostawajmy dziś na mieście zbyt długo.)
- Let's not forget our appointment tomorrow. (Nie zapomnijmy o jutrzejszym spotkaniu.)
- Let's not spend too much money on this. (Nie wydawajmy na to zbyt dużo pieniędzy.)
C. Why don't we / Shall we — inne propozycje
Poza Let's można zaproponować coś łagodniej przez Why don't we + forma podstawowa czasownika albo Shall we + forma podstawowa czasownika: Why don't we brzmi tak, jakby pytało rozmówcę o zdanie, a Shall we nieco oficjalnie i uprzejmie.
| Zwrot | Przykład | Odcień |
|---|---|---|
| Let's + forma podstawowa | Let's start the meeting. | najswobodniej, wprost |
| Why don't we + forma podstawowa | Why don't we start the meeting? | pyta rozmówcę o zdanie |
| Shall we + forma podstawowa | Shall we start the meeting? | uprzejmie, nieco oficjalnie |
| How about + -ing | How about going for coffee? | łagodnie i swobodnie |
- Why don't we try that new cafe? (Może wybierzemy się do tej nowej kawiarni?)
- Shall we go now, or wait a little? (Pójdziemy już, czy jeszcze chwilę poczekamy?)
- How about taking a break? (Co Pan powie na krótką przerwę?)
- Why don't we invite Anna to dinner? (Może zaprosimy Annę na kolację?)
Najważniejsze punkty
- 1Let's to skrót od Let us w znaczeniu 'zróbmy ~', a mówiący sam też należy do wykonawców tej czynności — i tym różni się to od zdania rozkazującego. (np.: Let's go = We should go together)
- 2Za Let's idzie koniecznie forma podstawowa czasownika, nigdy zaś to ani -ing. (np.: Let's go — Let's to go / Let's going jest błędne)
- 3Propozycja przecząca ma szczególną regułę: brzmi Let's not + forma podstawowa czasownika i nie używa się w niej don't. (np.: Let's not go — Let's don't go jest błędne)
- 4Why don't we + forma podstawowa czasownika oraz Shall we + forma podstawowa czasownika znaczą to samo co Let's, ale ich odcień jest nieco łagodniejszy albo bardziej uprzejmy. (np.: Why don't we try that new cafe?)
- 5Po How about stoi forma -ing (rzeczownikowa) albo rzeczownik, a nigdy forma podstawowa czasownika. (np.: How about going — How about go jest błędne)
- 6Naturalną odpowiedzią na Let's jest Yes, let's / OK, let's do it / Good idea, a przy odmowie stosuje się I'd rather not albo Maybe another time.