Imiesłów - znaczenie i formy
Imiesłów powstaje z czasownika i określa rzeczownik tak jak przymiotnik, przy czym imiesłów czynny niesie znaczenie czynne albo trwające, a imiesłów bierny znaczenie bierne albo zamknięte.
Wyjaśnienie
Imiesłów powstaje z czasownika i określa rzeczownik tak jak przymiotnik, przy czym imiesłów czynny niesie znaczenie czynne albo trwające, a imiesłów bierny znaczenie bierne albo zamknięte.
A. Imiesłów czynny (czasownik-ing) — czynny, trwający
Imiesłów czynny powstaje przez dodanie -ing do formy podstawowej czasownika i mówi, że rzeczownik sam wykonuje daną czynność (znaczenie czynne) albo że czynność właśnie trwa (trwanie). imiesłów czynny = czynny, trwający to zasada najważniejsza.
| Znaczenie | Przykład | Sens |
|---|---|---|
| czynne | a crying baby | płaczące niemowlę |
| trwające | a running man | biegnący mężczyzna |
| wywołujące uczucie | an interesting book | ciekawa książka |
- The barking dog scared me. (Szczekający pies mnie przestraszył.)
- I saw a burning house. (Zobaczyłem płonący dom.)
- She read an interesting article. (Przeczytała ciekawy artykuł.)
- Look at the smiling children. (Proszę spojrzeć na uśmiechnięte dzieci.)
B. Imiesłów bierny (-ed / nieregularny)
Imiesłów bierny ma przy czasownikach regularnych postać z -ed, a przy nieregularnych własną, osobną postać, i mówi, że rzeczownik znosi daną czynność (znaczenie bierne) albo że jest ona już zamknięta (zamknięcie). imiesłów bierny = bierny, zamknięty to zasada najważniejsza.
| Typ | Forma podstawowa | Imiesłów bierny | Przykład |
|---|---|---|---|
| regularny (-ed) | close | closed | a closed door |
| regularny (-ed) | paint | painted | a painted wall |
| regularny (-ed) | excite | excited | an excited child |
| nieregularny | break | broken | a broken window |
| nieregularny | write | written | a written report |
| nieregularny | steal | stolen | a stolen bicycle |
| nieregularny | freeze | frozen | frozen food |
- The broken vase belongs to my grandmother. (Ten stłuczony wazon należy do mojej babci.)
- She was excited about the trip. (Była podekscytowana tą wycieczką.)
- We bought some frozen vegetables. (Kupiliśmy trochę mrożonych warzyw.)
- He read the written instructions carefully. (Uważnie przeczytał spisaną instrukcję.)
C. Imiesłów przy rzeczowniku — zasada miejsca
Imiesłów określa rzeczownik tak jak przymiotnik, a obowiązuje przy tym zasada miejsca: sam stoi przed rzeczownikiem, a z innymi wyrazami określającymi stoi za rzeczownikiem.
| Miejsce | Warunek | Przykład czynny, trwający | Przykład bierny, zamknięty |
|---|---|---|---|
| przed rzeczownikiem | imiesłów sam | a sleeping baby | a broken window |
| za rzeczownikiem | z określeniami | the baby sleeping in the crib | the window broken by the storm |
- The girl wearing a red dress is my sister. (Ta dziewczyna w czerwonej sukience jest moją siostrą.)
- The letter written in French is hard to read. (Ten list napisany po francusku trudno się czyta.)
- Look at the crying baby. (Proszę spojrzeć na płaczące niemowlę.)
- The children playing in the park are so happy. (Dzieci bawiące się w parku są takie szczęśliwe.)
Najważniejsze punkty
- 1Imiesłów czynny (czasownik-ing) oddaje stan czynny albo trwający i określa rzeczownik tak jak przymiotnik. (Na przykład: a sleeping baby, the running water)
- 2Imiesłów bierny (czasownik-ed albo postać nieregularna) oddaje stan bierny albo zamknięty i określa rzeczownik. (Na przykład: a broken window, a written report)
- 3Imiesłów sam stoi przed rzeczownikiem, a z wyrazami określającymi za rzeczownikiem. (Na przykład: a sleeping baby / the baby sleeping in the crib)
- 4Przy tym, co uczucie wywołuje, stoi imiesłów czynny, a przy człowieku, który je odczuwa, imiesłów bierny. (Na przykład: The movie is exciting. / I am excited.)
- 5Imiesłowów biernych od czasowników nieregularnych (broken·written·stolen·frozen i innych) trzeba uczyć się osobno, więc warto zacząć od tych najczęstszych. (Na przykład: break → broken, steal → stolen)