İlgi sözcükleri - ilgeç + nesne durumundaki ilgi adılı
Öncül, ilgi adılı tümcesindeki ilgecin nesnesiyse ilgeci ilgi adılının önüne çeken yazı dili ile ilgeci ilgi adılı tümcesinin sonunda bırakan konuşma dili, iki diziliş de kullanılabilir.
Açıklama
Öncül, ilgi adılı tümcesindeki ilgecin nesnesiyse ilgeci ilgi adılının önüne çeken yazı dili ile ilgeci ilgi adılı tümcesinin sonunda bırakan konuşma dili, iki diziliş de kullanılabilir. Anlam aynıdır ama resmîlik farkı büyüktür.
A. Yazı dili — ilgeç, ilgi adılının önüne
Resmî yazıda ilgeç, ilgi adılının önüne çekilir ve ilgi adılı tümcesi 'ilgeç + whom / which' öbeğiyle başlar. ilgeç + whom (insan) / ilgeç + which (nesne) eşleşmesini öğrenin.
| Örnek | İlgeç + ilgi adılı |
|---|---|
| the house in which I live | in which |
| the person to whom I wrote | to whom |
| the company for which she works | for which |
| the tools with which he works | with which |
| the topic about which we talked | about which |
- The professor to whom I addressed the letter replied quickly. (Mektubu gönderdiğim profesör çabucak yanıt verdi.)
- The chair on which she was sitting broke. (Onun üstünde oturduğu sandalye kırıldı.)
- The company for which he works is well known. (Onun çalıştığı şirket iyi biliniyor.)
- The topic about which they argued is complex. (Onların tartıştığı konu karmaşık.)
B. Konuşma dili — ilgeç, ilgi adılı tümcesinin sonunda
Günlük konuşmada ilgeç, ilgi adılı tümcesinin sonunda olduğu gibi bırakılır ve ilgi adılı olarak whom / which / that / who kullanılabildiği gibi adıl büsbütün de düşürülebilir. Ana dili İngilizce olanların konuşmasında·e-postasında·haber yazılarında ezici çoğunlukla kullanılan doğal yol budur.
| Yazı dili | Konuşma dili |
|---|---|
| the house in which I live | the house I live in |
| the person to whom I spoke | the person I spoke to |
| the company for which she works | the company she works for |
| the tools with which he works | the tools he works with |
- The man I was talking to is my colleague. (Konuşmakta olduğum adam iş arkadaşımdır.)
- The chair she was sitting on broke. (Onun üstünde oturduğu sandalye kırıldı.)
- The bed I sleep in is very comfortable. (İçinde uyuduğum yatak çok rahat.)
- The topic they argued about is complex. (Onların tartıştığı konu karmaşık.)
C. İki biçimin ton farkı ve that kısıtı
İki biçim de dil bilgisi bakımından doğrudur ama tonları·kullanım alanları farklıdır ve that'in önüne ilgeç gelemez diye kesin bir kural olduğu için bu yerde mutlaka whom / which yazılmalıdır.
| Biçim | Ton | Kullanım alanı |
|---|---|---|
| ilgeç + whom / which (in which, to whom) | resmî·yazı dili | makale·sözleşme·resmî e-posta |
| ilgeç tümce sonunda (~ I live in, ~ I spoke to) | doğal·konuşma dili | günlük konuşma·e-posta·haber |
| ilgeç + that (in that, to that) | kullanılamaz (X) | — |
- The office in which she works. (onun çalıştığı ofis)
- The office she works in. (onun çalıştığı ofis)
- The friend with whom I traveled. (birlikte yolculuk ettiğim arkadaş)
- The friend I traveled with. (birlikte yolculuk ettiğim arkadaş)
Önemli noktalar
- 1Öncül, ilgi adılı tümcesindeki ilgecin nesnesiyse ilgeç ya ilgi adılının önüne konur ya da tümcenin sonuna atılır — bu iki dizilişi öğrenin. (Örnek: in which I live / which I live in)
- 2Yazı dilindeki 'ilgeç + whom / which' kalıbında mutlaka whom ya da which yazılır, that asla gelmez — bu kurala uyun. (Örnek: The house in which I live. — in that olmaz)
- 3Konuşma dilinde (ilgeç tümcenin sonunda) ilgi adılı olarak whom / who / which / that kullanılabilir, hatta düşürülebilir — bu esnekliği bilin. (Örnek: the man (whom / who / that / —) I spoke to)
- 4Günümüz İngilizcesinde konuşma dilindeki biçim çok daha sık kullanılır, yazı dilindeki biçim ise akademik·resmî bağlamlarda kalır — bu kullanım alanını aklınızda tutun.
- 5all of / some of / most of / one of gibi belirteçler eklenerek all of which, one of whom biçiminde genişleyebilir — bu uygulamayı bilin. (Örnek: I have three brothers, all of whom are doctors.)