Wyrazy względne - użycie dopowiadające zaimka względnego
Użycie dopowiadające, przy którym przed zaimkiem względnym stoi przecinek, nie ogranicza poprzednika, tylko dodaje informacje do poprzednika już określonego. Obecność albo brak przecinka mocno zmienia znaczenie.
Wyjaśnienie
Użycie dopowiadające, przy którym przed zaimkiem względnym stoi przecinek, nie ogranicza poprzednika, tylko dodaje informacje do poprzednika już określonego. Obecność albo brak przecinka mocno zmienia znaczenie.
A. Ograniczające a dopowiadające — jeden przecinek
Użycie ograniczające, bez przecinka, zawęża poprzednik i rozróżnia, o który przedmiot chodzi, a użycie dopowiadające, z przecinkiem, dodaje informacje do poprzednika już określonego. Zapamiętaj zasadę formy ,who / ,which (przecinek konieczny) — bez that·what.
| Forma | Znaczenie | Odcień |
|---|---|---|
| I have two sisters who live in Seoul. | mam dwie siostry, które mieszkają w Seulu | mogą być też inne siostry (ograniczające) |
| I have two sisters, who live in Seoul. | sióstr jest dwie i obie mieszkają w Seulu | w sumie 2 siostry (dopowiadające) |
| The students who studied hard passed. | zdali tylko ci, którzy uczyli się pilnie | tylko część (ograniczające) |
| The students, who studied hard, all passed. | wszyscy uczyli się pilnie i wszyscy zdali | wszyscy co do jednego (dopowiadające) |
- I have two sisters who live in Seoul. (Mam dwie siostry, które mieszkają w Seulu.)
- I have two sisters, who live in Seoul. (Mam dwie siostry, a obie mieszkają w Seulu.)
- The students who studied hard passed. (Uczniowie, którzy pilnie się uczyli, zdali.)
- The students, who studied hard, all passed. (Uczniowie pilnie się uczyli i wszyscy zdali.)
B. , which + zdanie — odniesienie do całego zdania
Which w użyciu dopowiadającym może mieć jako poprzednik nie tylko pojedynczy rzeczownik, ale i całe poprzedzające zdanie, a znaczy wtedy mniej więcej „to, co się stało”. Przecinka nie wolno tu w żadnym razie pominąć.
| Zdanie | Do czego odnosi się which |
|---|---|
| She passed the exam, which made her parents happy. | całe poprzednie zdanie (to, że zdała egzamin) |
| He was late, which annoyed the manager. | to, że się spóźnił |
| It rained all day, which ruined our picnic. | to, że padało cały dzień |
- He forgot my birthday, which hurt my feelings. (Zapomniał o moich urodzinach, co mnie zabolało.)
- She smiled at me, which made my day. (Uśmiechnęła się do mnie, co poprawiło mi cały dzień.)
- The train was delayed, which made us miss the meeting. (Pociąg się spóźnił, przez co nie zdążyliśmy na spotkanie.)
- Tom cooked dinner, which surprised everyone. (Tom ugotował kolację, co wszystkich zaskoczyło.)
C. That i what nie działają w użyciu dopowiadającym
Zaimków względnych that i what nie da się użyć w użyciu dopowiadającym — po przecinku mogą stanąć wyłącznie who, which, whose i whom. That ma silny charakter zawężający poprzednik, więc nie pasuje do użycia dopowiadającego.
| Zaimek względny | Ograniczające | Dopowiadające (po przecinku) |
|---|---|---|
| who | O | O (osoba) |
| which | O | O (rzecz, zdanie) |
| whose | O | O (przynależność) |
| that | O | X |
| what | X (zawiera poprzednik) | X |
- Anna, who speaks four languages, is my colleague. (Anna mówi w czterech językach, a jest moją koleżanką.)
- This laptop, which I bought last year, still works well. (Ten laptop, kupiony przeze mnie w zeszłym roku, wciąż dobrze działa.)
- Kevin, whose car broke down, took a taxi. (Kevinowi zepsuł się samochód, więc wziął taksówkę.)
- My friend Julia, whom you met yesterday, is a designer. (Moja przyjaciółka Julia, którą wczoraj poznałeś, jest projektantką.)
Najważniejsze punkty
- 1Użycie dopowiadające stawia przed zaimkiem względnym przecinek i dodaje informacje do poprzednika już określonego, a w mowie oddaje się je krótką pauzą w intonacji — wyczuj to. (np. My father, who lives in Busan, is a doctor)
- 2Użycie ograniczające zawęża i wskazuje poprzednik, a dopowiadające tylko dokłada informacje do już wskazanego, więc znaczenie mocno się różni — zwróć na to uwagę. (I have two sisters who ~ vs. I have two sisters, who ~)
- 3Which w użyciu dopowiadającym odnosi się nie tylko do poprzedzającego rzeczownika, ale i do całego poprzedniego zdania, w znaczeniu „to, co się stało” — poznaj to szczególne zastosowanie. (np. She was late, which annoyed us)
- 4Zaimków that i what nie da się użyć w użyciu dopowiadającym — po przecinku stają wyłącznie who, which, whose i whom — trzymaj się tej zasady. (X: My father, that lives in Busan)
- 5Polskie dopowiedzenia typu „~, a ~” albo „~, więc ~” naturalnie przekładają się na użycie dopowiadające — wyczuj to.